23:32 03 Avgust 2020
Efir
  • RUB142.37
  • EUR11896.04
  • USD10207.69
Jamiyat
Havola olish
210720

XIV asrda qora oʻlat Yevropaning yarim aholisini qirib tashlagan, hozirgi vaqtda ham Osiyo davlatlarida ushbu xavfli kasallikka chalinish holatlari qayd etilmoqda.

TOSHKENT, 7 iyul — Sputnik. Shu haftada Moʻgʻuliston va Xitoyda qora oʻlat tarqalishi qayd etildi.

Avval bu oʻta yuqumli kasallikka chalinish holatlari Markaziy Osiyoda ham qayd etilgan. Bu haqda "Mir 24" telekanali reportaj tayyorladi.

Eng soʻnggi holatlar Qirgʻizistonda qayd etilgan. Atigi besh yil oldin 15 yoshli yigit sugʻur goʻshtini isteʼmol qilgan va kasallikdan vafot etgan.

Respublikada sugʻurlar yashaydigan uchta tuman mavjud: Tyan-Shan, Oloy va Talas. Oʻlat tarqalmasligi uchun bu tumanlar epidemiologlar tomonidan tekshiriladi. Shuningdek, Qirgʻizistonda oʻta xavfli yuqumli kasalliklarni aniqlash boʻyicha chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqilgan.

Qozogʻistonda 2003 yilda qora oʻlatga chalinish holati qayd etilgan. Oʻsha vaqtda Mangistaus viloyatida istiqomat qilgan uch nafar fuqarosi bu kasallik tashxisi bilan shifoxonaga yotqizilgan. Yarim asr oldin esa respublikada qora oʻlatni tarqalishi qayd etilgan. Olmaota viloyatining ikki qishlogʻida 50 nafardan ortiq kishi vafot etdi. 

Mutaxassislar taʼkidlashicha, tabiiy oʻchoqlarni Qozogʻistonning 40 foizida topish mumkin: hududlarning barchasi oʻlatga qarshi davlat xizmati tomonidan nazorat qilinadi.

Tojikistonda qora oʻlat bilan kasallanishning soʻnggi holati 120 yil oldin roʻy bergan. Oʻsha vaqtda kamida 200 kishi, shu jumladan shifokorlar vafot etdi. Endi kasallikni tashuvchilari - yumronqoziqlar yashaydigan joylari biologlar tomonidan tekshiriladi.

Eslatib oʻtamiz, oʻtgan haftada Moʻgʻulistonning Oltoy respublikasi bilan chegaradosh tumanida ikki kishi qora oʻlatga chalindi.

Qora oʻlat sugʻurlarda tarqaladi, Moʻgʻuliston aholisi taqiqlarga qaramay uni isteʼmol qilishadi. Shuningdek, sugʻur goʻshtini kesishda ham yuqtirib olish mumkin, ammo bu kamdan kam uchraydigan holat.

Qora oʻlat – kalamushlarda yashaydigan (parazit) burgalar orqali, Yersinia pestis bakteriya keltirib chiqaradigan oʻtkir kasallik hisoblanadi, odamdan odamga yuqishi mumkin. Oʻlat juda xavfli infektsiyalar turiga kiradi.  

Kasallikning oʻziga xos xususiyati limfa tugunlarining ogʻriqli yalligʻlanishi hisoblanib, buning ortida gʻurralarga oʻxshash bezlar hosil boʻladi. 

XIX asr oxirigacha qora oʻlatdan oʻlim darajasi 95 %gacha tashkil qilgan. Ayni vaqtda kasallikni davolash choralari oʻz vaqtida boshlansa, kasallikdan antibiotiklar yordamida nisbatan yengil forigʻ boʻlish mumkin.

Asosiy mavzular