23:22 24 Sentyabr 2020
Efir
  • RUB136.28
  • EUR12210.60
  • USD10315.62
Dunyoda
Havola olish
74 0 0

AQSH va Xitoy tadqiqotchilari kasallikning paydo boʻlishidan toʻrt yil oldin qon tahlili orqali saratonning besh hil shaklini aniqlashga imkon beradigan usul haqida gapirib berdi.

TOSHKENT, 22 iyul - Sputnik. AQSH va Xitoy tadqiqotchilari kasallikning paydo boʻlishidan toʻrt yil oldin qon tahlili orqali saratonning besh xil shaklini aniqlashga imkon beradigan usul haqida gapirib berdilar, ularning tadqiqotlari bilan Nature Communications jurnalida tanishish mumkin, deya xabar beradi RIA Novosti.

PanSeer deb nomlanuvchi ushbu test oshqozon, qizilloʻngach, oʻpka va jigar saratonini, shuningdek yoʻgʻon ichak saratonni eng erta bosqichlarda aniqlay oladi.

Tadqiqot uchun qon namunalar 2007 va 2017 yillar orasida Xitoyning Fudan universiteti tomonidan olib borilgan tadqiqot davomida toʻplangan. Eksperimentda 120 mingdan ortiq odam qatnashdi, ularning har biri 10 yil davomida oʻz qonini tahlilga topshirib, shifokorlarning doimiy koʻrigidan oʻtgan. Shu vaqt ichida, hozirda universitet arxivida saqlanayotgan, umumiy hisobda 1,6 milliondan ortiq namunalar toʻplangan.

Ushbu tadqiqot shunisi bilan noyobdirki, olimlar anʼanaviy usul bilan saraton kasalligiga tashxis qoʻyilishidan ancha oldin olingan onkologik bemorlarning qonini tekshirish imkoni boʻlgan.

Ular bir xil guruhdagi ham sogʻlom, ham kasal odamlarning qon namunalarini tahlil qilishdi. Olimlar jamoasi 605 alomatsiz bemorlarning plazma namunalari tahlilini amalga oshirdi, ularning 191 nafarida keyinroq saraton aniqlangan, 223 dona saraton kasalligi tasdiqlangan namunalarni, va shuningdek 220 dona birlamchi oʻsma va normal toʻqimalarning tahlilini ham amalga oshirdi.

Bu mualliflarga qondagi saratonning erta rivojlanish belgilarini topishga va ular asosida test ishlab chiqishga imkon berdi. Yangi usul yordamida odamlarning 91 foizida saraton kasalligi aniqlandi, va bu odamlarda muqaddam qon testini oʻtkazishda belgilari boʻlmagan va tashhis faqat bir-toʻrt yil oʻtgach qoʻyilgan. 95% ehtimollik bilan, test saraton kasalligi yoʻqligini koʻrsatdi. Qon namunalarini olish paytida saraton kasalligi tashxisi qoʻyib boʻlingan bemorlarda erta qon belgilari boʻyicha aniqlash ehtimoli 88% ni tashkil etdi.

Tadqiqotchilar taʼkidlashicha, PanSeer testi saratonni dastlabki bosqichlarda aniqlashda, boshqa usullar kuchsiz boʻlganida oʻz samarasini koʻrsatadi. Kasallikni oʻsimta jarrohlik yoʻli bilan olib tashlanishi yoki tegishli dorilar bilan davolanishi mumkinligi paytida erta bosqichda aniqlash muhim, chunki kasallik erta bosqichda aniqlansa, saraton bilan kasallanganlar oʻrtasida omon qolish imkoniyati oshadi.

“Pirovard maqsad – bu testdan har yili oʻtkaziladigan tibbiy koʻrik paytida muntazam qon tekshiruvida foydalanish. Eng yaqin maqsad - testlarni oila tarixi, yoshi yoki boshqa omillarga bogʻliq yuqori darajadagi xavfga ega odamlarda oʻtkazish”, - deya tushuntirdi maqola mualliflaridan biri Kun Chjan (Kun Zhang) San-Diyegodagi Kaliforniya universiteti bio-injeneriya kafedrasi mudiri, professor.

Biroq, PanSeer tahlillari saraton kasalligini kimda rivojlanishi mumkinligini taxmin qilmaydi. U allaqachon saratonga chalingan, ammo hozirgi aniqlash usullariga alomatsiz boʻlib turgan bemorlarni aniqlaydi.

Chjan va uning laboratoriyasi oʻnlab yillar davomida DNK metilatsiyasi tahlili deb nomlangan biologik jarayonga asoslangan saratonni aniqlash usullarini ishlab chiqmoqdalar. Usul CpG-metilatsiya deb nomlangan maʼlum bir DNK signaturalarin tekshiradi, bu DNK molekulasidagi bir nechta qoʻshni CG ketma-ketliklarga metil guruhlarini qoʻshishning oʻzginasi. Inson organizmidagi har qanday toʻqima noyob metilatsiya gaplotipi signaturasi bilan aniqlanishi mumkin.

Ishlab chiqilgan test, eng keng tarqalgan beshta saraton shaklini erta aniqlash uchun oʻta talabgir boʻladi deb ishonadi mualliflar.

Avvalroq Sputnik  radiosi mutaxassislar saraton kasalligini davolash uchun Rossiya ishlab chiqarilgan uskunalar haqida gapirib berganini xabar qilgan edi.

Asosiy mavzular