Kolumnistlar

“Ruslar u yerda botib qolishlari kerak”. AQSH qanday qilib Ukrainadagi mojaroni kuchaytirmoqda

© AP Photo / Evgeniy MaloletkaSoldatы VSU v Donbasse, arxivnoye foto
Soldatы VSU v Donbasse, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 28.03.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Deyarli har kuni Ukrainaga Polsha chegarasi orqali Gʻarb qurollari bilan taʼminlangan poyezdlar va avtomobil karvonlari yetib bormoqda. NATO shoshilinch ravishda Ukraina Qurolli kuchlarining (UQK) jangovar qobiliyatini tiklashga va shu bilan Rossiya maxsus operatsiyasini sekinlashtirishga harakat qilmoqda. Biroq, buni amalga oshirish bu qadar oson emas - bir oylik jangovar harakatlar davomida Ukraina xavfsizlik kuchlari ogʻir texnikada katta yoʻqotishlarga duch keldi, ular oʻrnini esa hech narsa bilan almashtirib boʻlmaydi.
Havo hujumiga qarshi mudofaani tiklash
NATO Ukraina Qurolli kuchlari uchun pul ayamaydi. Yaqin kunlarda AQSH 800 million dollarlik eng yirik harbiy yordam paketi doirasida yetkazib berish ishlarini boshlashni rejalashtirmoqda: oʻqotar qurollar, tankga qarshi va koʻchma zenit tizimlari, batareyaga qarshi jang uchun radarlar, oʻq-dorilar, shaxsiy himoya vositalari. Avval ham nimalardir yuborishgan edi, ammo hozir Vashington assortimentni kengaytirgan.
Amerikaning The Wall Street Journal gazetasining Pentagondagi manbalariga tayanib yozishicha, Kiyevga birinchi marta ogʻir texnikalar yetkazib beriladi. Hozircha gap Varshava shartnomasi mamlakatlarida xizmat qilgan va ukrainalik mutaxassislarga yaxshi tanish boʻlgan Sovet havo mudofaa tizimlari haqida ketmoqda. Oʻn yillar davomida amerikaliklar yaxshigina “kollektsiya” toʻplashgan: oʻnlab zenit-raketa komplekslari, “Osa”, “Tor-M2”, “Buk”, S-300V kabi.
AQSH oʻz ittifoqchilarini zamonaviy havo mudofaa tizimlari borasida yordam berishga chaqirmoqda. Masalan, AQSH Turkiyadan Kiyevga Rossiyada ishlab chiqarilgan S-400 havo mudofaa tizimlarini yetkazib berishni soʻradi. Evaziga oʻz texnikalari, shuningdek, beshinchi avlod F-35 qiruvchisini dasturga qaytarishni vaʼda qildi. Anqara na Rossiya va na Ukraina bilan munosabatlarni buzmoqchi emasligini tushuntirib, rad javobini berdi.
Yevropa Ittifoqi ham Ukraina Qurolli Kuchlarini qurollantirishda ancha faol. Buning uchun Yevropa tinchlik jamgʻarmasidan milliard yevro ajratilgan. Germaniya Bundesver zaxiralaridan ikki mingta Panzerfaust granatomyotlarini joʻnatishni rejalashtirmoqda. Buyuk Britaniya bosh vaziri Boris Jonson Yevropa Ittifoqi, G7 va NATO sammitlari arafasida 6000 ta NLAW va Javelin tankka qarshi raketa tizimlari joʻnatilishini eʼlon qildi. Avvalroq, London 4000 ga yaqin tankka qarshi raketa komplekslarini yetkazib bergan edi. Mahalliy matbuotga xabariga koʻra, bu Britaniyaning oʻz armiyasida tanqislikka olib kelishi mumkin.
Yoʻlda yoʻq qilish
Albatta, Rossiya bunga javob qaytaradi. Vashingtondagi elchi Anatoliy Antonovning taʼkidlashicha, Kiyev halokatli qurollarni soddalashtirilgan tartibda qabul qilmoqda va bu “Ukraina Qurolli kuchlariga berilgan raketa qurollarini butun Yevropa Ittifoqi va qoʻshni mintaqalarga tarqatish”dek xavf tugʻdirmoqda. Masalan, Stinger koʻchma zenit raketa kompleksi terrorchilari fuqaro aviatsiyasi uchun katta muammoga aylanishi mumkin.
TIV rahbari Sergey Lavrov, oʻz navbatida, Ukrainaga kelayotgan har qanday harbiy yuk qonuniy nishon qaralishini taʼkidlab oʻtdi. Rossiya armiyasi mamlakatning gʻarbiy qismiga hujum qilishga qodir ekanligiga shubha qilishga hojat yoʻq. Masalan, mart oyida qanotli raketalar bilan sinovdan oʻtkazilgan, Lvov viloyatidagi Yavorovskiy poligoni Polsha-Ukraina chegarasidan atigi 25 kilometr uzoqlikda joylashgan.
“Yavorovskiy poligoniga boʻlgan zarba jiddiy gapirayotganimizni yaqqol isbotladi, - deydi harbiy ekspert Aleksey Leonkov. - Va Ukraina hududidagi harbiy harakatlarni qurol yoki yollanma askarlar bilan qoʻllab-quvvatlash masalasida hech qanday imtiyozlarga yoʻl qoʻymaymiz. Razvedkamiz niqoblangan omborlar yoki ustunlarni aniqlagan vaqtdayoq, barchasi yoʻq qilinadi. Gʻarb davlatlari buni aniq tushunishlari kerak”.
Ulkan yoʻqotishlar
Biroq prezident Vladimir Zelenskiy uchun qurol-yarogʻ yetarli emas. Uning NATO sammitida taʼkidlab oʻtishicha: Kiyev cheklovlarsiz harbiy yordamga muhtoj. Va uning qoʻshimcha qilishicha, alyans oʻz tanklari va samolyotlarining bir foizini Ukraina bilan boʻlishsa yaxshi boʻlardi. Uning orzusi amalga oshishi dargumon. Ukraina tankchilari va uchuvchilari Gʻarb texnikalari bilan ishlashni bilmaydi. Va NATO ham ekipajlarini yuborishga jurʼat eta olmaydi, chunki bu Rossiya bilan toʻgʻridan-toʻgʻri toʻqnashuvdegani.
Zelenskiyni tushunish mumkin. Harbiy harakatlar oyi davomida Ukraina Qurolli Kuchlari minglab harbiy texnika yoʻqotdi, ularni jangovar qismlarda almashtirish uchun esa hech narsa yoʻq. Rossiya Mudofaa vazirligi maʼlumotlariga koʻra, allaqachon 1572 ta tank va boshqa zirhli jangovar texnika yoʻq qilingan. Bu juda koʻp. The Military Balance yillik tahliliy hisobotida keltirilishicha, 24-fevralgacha Ukrainaning 2400 ga yaqin tank, piyodalar jangovar mashinalari va bronetransportyorlari bor boʻlgan.
Artilleriya ham katta yoʻqotishlarga duch keldi: 160 ta zalp bilan otiladigan reaktiv tizim oʻrnatmalari, 633 qurol va minomyot (taxminan 1770 ta boʻlgan). Bundan tashqari, 320 ta zenit-raketa kompleksidan 189 tasi yakson qilingan. Omon qolgan havo mudofaa tizimlarining aksariyati jangga tayyor emas va Rossiya aviatsiyasiga hech qanday tahdid solmaydi.
Ukraina Harbiy-havo kuchlari esa mavjud boʻlishni toʻxtatdi. 215 ta samolyot va vertolyotlardan 184 tasi endi hech qachon ucha olmaydi. Bundan tashqari, Rossiya Havo-kosmik kuchlari va havo hujumiga qarshi mudofaasi 246 ta turli, jumladan, Turkiyada ishlab chiqarilgan Bayraktar TB2 dronlarini urib tushirdi.
Yangiliklar lentasi
0