Kolumnistlar

Finlyandiya va Shvetsiya NATOga aʼzo boʻlsa Rossiya qanday chora koʻradi?

© AFP 2022 / ROBERT VANDEN BRUGGEDark clouds hang over NATO members' flags outside the alliance's headquarters in Brussels, 12 October. The NATO allies were poised today to vote a critical "activation order" to attack Yugoslavia, as US envoy Richard Holbrooke pressed 11th-hour talks in Belgrade with a recalcitrant President Slobodan Milosevic to avert war in the Balkans.
Dark clouds hang over NATO members' flags outside the alliance's headquarters in Brussels, 12 October. The NATO allies were poised today to vote a critical activation order to attack Yugoslavia, as US envoy Richard Holbrooke pressed 11th-hour talks in Belgrade with a recalcitrant President Slobodan Milosevic to avert war in the Balkans.  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 17.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Alyans kengayishining haqiqiy natijasi Shimoliy Yevropa mamlakatlari xavfsizligining sezilarli darajada kamayishi boʻladi, deb hisoblaydi Sputnik harbiy sharhlovchisi Aleksandr Xrolenko.
Finlyandiya va Shvetsiya hisobiga NATOning Sharqqa kengayishi- Rossiya xavfsizligiga yangi tahdid. Moskva bunga javoban Kaliningraddan Murmanskgacha, Boltiq dengizidan Barentsgacha boʻlgan hududga yangi harbiy tuzilmalar va yuqori texnologiyali zarba (yadroviy) qurollarini joylashtirish orqali javob berishga majbur.
Finlyandiya va Shvetsiya uzoq vaqtdan buyon NATO bilan yaqindan hamkorlik qilib kelgan. Va bugun ular AQSH manfaatlariga davlat betarafligi va suvereniteti qoldiqlarini qurbon qilishga tayyor. Xelsinki va Stokgolmda tegishli qarorlar qabul qilingan va amalga oshirilish bosqichida.
Alyans mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari 15 may kuni Berlinda yangi aʼzolarni qabul qilish masalasini muhokama qilishdi va kutilayotgan “tarixiy” voqeani ijobiy baholashdi. Madridda boʻlib oʻtadigan NATO sammitida yanada xavfli va raqobat muhitiga moslashish boʻyicha yangi Strategik kontseptsiya va reja qabul qilinadi.
Eslatib oʻtamiz, alyans 2020 yilning dekabridan buyon Rossiyani rasman oʻzining dushmani va 2030 yilgacha asosiy harbiy tahdid sifatida biladi. Qayerga va nima uchun aʼzo boʻlishayotgani hammaga tushunarli.
Finlyandiya va Shvetsiyaning Shimoliy Atlantika alyansiga kirishi Rossiyaga shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda harbiy tahdidlar doirasini sezilarli darajada kengaytiradi. Potentsial operatsiyalar teatri yoki Boltiqboʻyidan Barents dengizigacha boʻlgan 2000 kilometrlik front quruqlikdagi kuchlar, Rossiya dengiz floti va Harbiy kosmik kuchlarining yangi tuzilmalari va boʻlinmalari, yuqori texnologiyali zarba qurollari, gipertovushli raketa komplekslari va havo mudofaasiga qarshi tizimlarning zichlanishi bilan toʻldirilishi kerak.
Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Sergey Ryabkovning bugun Rossiya Federatsiyasi Finlyandiya va Shvetsiyaning NATOga kirishini qabul qilmasligini xabar qilgani bejiz emas. Bu kengayish “uzoq oqibatlarga olib keladigan xato”.
Ehtimol Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabi aniq harbiy-texnik qarshi choralar allaqachondan ishlab chiqilyapti. Javob tezligi va jiddiyligi mintaqadagi vaziyatning rivojlanishiga bogʻliq. Bir narsa aniq - Moskva hech kimga Rossiya chegaralari yaqinida harbiy tahdidlar yaratishga yoʻl qoʻymaydi.
Avvalroq Rossiyaning BMTdagi vakili oʻrinbosari Dmitriy Polyanskiy yadroviy derjavaga tahdid solayotgan davlatlarga “barcha variantlarni hisobga olishi kerakligini” eslatib oʻtgan edi. Yadroviy kengayish ehtimoli istisno qilinmaydi.

Harbiy kengayish

Rossiya Federatsiyasining kompensatsiya choralari koʻlamini anglash uchun alyans “yangi aʼzolari”ning jangovar salohiyatini koʻrib chiqamiz.
Global Firepower harbiy kuchlari reytingida Finlandiya 142 ta mamlakat orasida 53-oʻrinni egallagan - Belarusiyadan bir pogʻona past. 5,6 million aholi va 23 000 kishilik armiyaga ega neytral davlat uchun yaxshi koʻrsatkich (safarbarlik salohiyati - 900 000 kishi).
Quruqlikdagi kuchlar 200 ta tank, 2000 dan ortiq boshqa zirhli texnika, 777 ta artilleriya va 46 ta raketa oʻrnatmalari bilan qurollangan.
Finlyandiya havo kuchlarining asosini 55 ta zarba beruvchi samolyot va 20 ta vertolyot tashkil etadi.
Harbiy-dengiz flotida sakkizta patrul kateri va 18 ta tral texnikalari bor.
Yaqinda Xelsinki AQShdan 64 ta F-35A qiruvchi samolyoti va muhim mobil va statsionar nishonlarni yoʻq qilish uchun moʻljallangan 120 ta AGM-158 JASSM (370 km gacha masofaga) yuqori aniqlikdagi havodan yerga qanotli raketalarini buyurtma qildi.
Fin matbuoti Gʻarb ommaviy axborot vositalariga tayanib NATOning Bolqon, Afgʻoniston va Iroqdagi operatsiyalarida Finlyandiyaning alohida roli, Yevropadagi eng yaxshi fin artilleriyachilari, uchuvchilari va kibermutaxassislari haqida hikoya qiladi. Goʻyoki, Finlyandiyada Germaniyadan koʻra tank koʻproq. Bu harbiylashtirish manfaati uchun toʻqilgan oshkora yolgʻon.
Shvetsiya harbiy qudrati boʻyicha dunyoda 25-oʻrinda (Polsha va Janubiy Afrika oʻrtasida). Har qanday holatda ham juda ishonchli betaraflik. Shvedlar finlardan ikki baravar koʻp (10,3 million kishi), ammo Shvetsiya armiyasi ancha kichik - 16 ming “shtik”.
Odam kam, temir koʻp. Quruqlikdagi kuchlar 120 ta tank, 3370 ta boshqa zirhli texnika, 192 ta artilleriya va 140 ta raketa oʻrnatmalari bilan qurollangan. Shvetsiya havo kuchlari - 70 ta zarba beruvchi samolyot va 50 dan ortiq vertolyotga ega. Stokgolm faxri 7 ta korvet, 5 ta suv osti kemasi, 170 ta patrul kateri va tral texnikasidan iborat harbiy -dengiz flotidir.
Natijani umumlashtiramiz. Finlyandiya va Shvetsiya timsolda Rossiyaga dushman boʻlgan NATO bloki 39 ming harbiy xizmatchi, 320 tank, 1000 dan ortiq artilleriya oʻrnatmalari, 125 ta jangovar samolyot va 70 vertolyotga ega boʻlishi mumkin. Shuningdek, bu ularga Yevropaning shimolidagi foydali strategik pozitsiyalarni beradi (uzunligi 1000 km dan ortiq quruqlikdagi Rossiya-Finlyandiya chegarasi).
“Yanga aʼzolar” NATOga kirish bosqichlaridan oʻtayotgan bir paytda, katta hamkorlar (ayniqsa, britaniyaliklar) “ittifoqqa qoʻshilishdan oldin Shvetsiya va Finlyandiya xavfsizligini taʼminlash” maqsadida Boltiqboʻyi mintaqasida harbiy ishtirokini oshiryapti. Ammo mintaqada obʼyektiv tahdidlar yoʻq.
Amerikaning Wilson Center tadqiqot markazi tomonidan 2021 yilda oʻtkazilgan soʻrovnoma shuni koʻrsatdiki, finlarning taxminan 26% alyansga qoʻshilish tarafdori, 40% esa qarshi. Ilgari Finlyandiya jamiyati “oʻn yillab” aʼzolik masalasida aniq qaror qabul qila olmagan edi.
Shvetsiyada shunga oʻxshash 2022 yilgi soʻrovnomada odamlarning 42% rozi va 37% qarshi chiqdi.
Shimoliy Yevropaning neytral davlatlarini Rossiyaga qarshi harbiy blokka masʼuliyatsiz jalb qilish xavfsizlikka emas, balki AQSH va NATOning yaqinlashib kelayotgan tajovuzkorligi - oxirgi Fin va Shvetsiyaga urushga xizmat qiladi.
Bugungi Ukraina - neytral davlatda oʻz hududi ittifoq kuchlari tomonidan oʻzlashtirilganidan keyin sodir boʻlgan halokatli oʻzgarishlarning yorqin namunasi.
Ayni paytda Polshaga Rossiyaning Kaliningrad viloyatini demilitarizatsiya qilishni yana bir marta taklif qilishyapti.
Yaqinda NATOga qoʻshilgan davlatlar - front chizigʻi davlatlari - amerikalik xoʻjayinlariga sodiq xizmat qilishga intilyapti va shuning uchun ular Rossiyaga nisbatan eng tajovuzkor.
Yevropa uchun juda xavfli tendentsiya, Finlyandiya va Shvetsiya uchun tuzoq.
Shimoliy Atlantika ittifoqi huquqqa va hatto qurollanish sohasida texnologik ustunlikka ega boʻlmasdan dunyoni beqarorlashtiryapti. Birinchi boʻlib hujumga “kichik ittifoqchilar” qoʻyiladi. AQSH boshchiligidagi kollektiv Gʻarb Rossiya va Xitoy bilan global harbiy mojaro tomon yoʻl oldi.
Va shunga qaramay, dunyodagi sogʻlom kuchlar kuchayib boryapti, Yevropa va NATO mamlakatlari esa davlatlararo qarama-qarshiliklar, Kiyev rejimiga bemaʼni qurol yetkazib berish va Rossiyaga qarshi oʻz joniga qasd qilishdek oʻziga xatarli boʻlgan sanktsiyalari tufayli zaiflashishda davom etyapti.
Yangiliklar lentasi
0