Kolumnistlar

Rossiya AQSH va NATOga “lazerli ogohlantirish” yubordi

© Ministerstvo oboronы RF / Fotobankka oʻtishIspыtaniya lazernogo kompleksa «Peresvet»
Ispыtaniya lazernogo kompleksa «Peresvet» - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 20.05.2022
Obuna boʻlish
Yandex newsTelegram
Bugungi kunda lazer quroli imkoniyati va undan jangovar foydalanish taktikasi – eng katta sir, lekin uning uchuvchisiz apparatlarni bir soniyada yoʻq qilish imkoniyati tasdiqlangan.
Ukrainadagi maxsus operatsiyada Rossiyaning jangovar lazerlaridagn foydalanishi- NATO davlatlarining qoʻgʻirchoq Kiyev rejimiga harbiy yordami kuchayib borayotganining tabiiy natijasi, deydi Sputnik harbiy sharhlovchisi Aleksandr Xrolenko.
Moskva yangi avlod lazer tizimlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tarqatish bilan - AQSH va uning ittifoqchilarini havo va kosmosdagi qimmatbaho elektron va optik razvedka uskunalarini, shu jumladan Pentagonning uzoq orbitalardagi sunʼiy yoʻldoshlarini ham bir zumda yoʻq qilish imkoniyati borligini eslatib oʻtdi.
Bosh vazir oʻrinbosari Yuriy Borisov 18-may kuni Ukrainada dushmanning 5 km masofada uchuvchisiz uchish apparatini besh soniyada yoʻq qilishga (yondirishga) qodir boʻlgan yangi avlod “Zadira” jangovar lazer tizimidan foydalanilanishi haqida maʼlum qildi. Bu jangovar vaziyatda lazer qurolidan muvaffaqiyatli foydalanish haqidagi dunyodagi birinchi bayonot boʻldi.
Bosh vazir oʻrinbosarining aniqlik kiritishicha, “Zadira” “amalda ketma-ket” ishlab chiqarilmoqda va turli lazer tizimlari Rossiya armiyasida xizmatga kiritilmoqda. Yangi jismoniy printsiplarga asoslangan tizimlar ham ishlab chiqarilish yoʻlda. Mavzu anchayin maxfiy, shunga qaramay Yuriy Borisov “Peresvet” majmuasining qudrati haqida soʻzlab berdi. “Peresvet” lazer zarbasi bilan Yerdan 1500 km balandlikdagi barcha dushman razvedka sunʼiy yoʻldosh tizimlarini yoʻq qilish (safdan chiqarish) imkonini beradi.
Avvalroq Borisov kompleksning energetik oʻrnatmalarining sirlarini ozroq ochib bergan edi: “Bizning yadro olimlarimiz dushmanning tegishli qurollarini deyarli bir lahzada, bir necha soniya ichida yoʻq qilish uchun zarur energiyani jamlashni oʻrganishdi”. Taxminlarga koʻra, “Peresvet” lazeri uchun yuqori aniqlikdagi “optik koʻrish” maxsus muhandislik konstruktorlik byurosida yaratilgan SM-890 mobil teleskopidir. Uning “Oʻq”ini tutib boʻlmaydi, nishonga bir zumda yetib boradi.
2017-yilda foydalanishga topshirilgan mobil “Peresvet” 2018-yil 1-dekabrdan buyon jangovar navbatchilikda boʻldi. 2019-yil oxirida Rossiya Bosh shtab boshligʻi Valeriy Gerasimov xorijiy harbiy diplomatlar bilan uchrashuvda lazer majmuasining jangovar navbatchiligi “manevr harakatlarini toʻsish vazifasi bilan yerda joylashgan mobil raketa tizimlarining pozitsiyali hududlarida” tashkil etilganligini taʼkidlab oʻtgan.
Havoga qarshi mudofaasi tizimiga qoʻshimcha ravishda, 2020 yil bahorida “Peresvet” Suriyadagi sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtdi (lazer ispulsi bilan qamashishda, TERCOMboshqaruv tizimining nishoni bilan optik aloqa yoʻqotilganda, Amerikaning “Tomagavka”lari oʻzini oʻzi yoʻq qiladi).
Shunga qaramay, 18-may kuni Yuriy Borisov ushbu yuqori texnologiyali moʻʼjizaviy qurolni “kechagi kun” deya baholadi. Rossiyaning “yangi jismoniy printsiplar”ga asoslangan komplekslari mudofaa va xavfsizlik sohasiga qanday ustunlik berishini faqat taxmin qilish mumkin.

Sirli “Zadira”

Eng soʻnggi “Zadira” lazer tizimi seriyali ishlab chiqariladi, qoʻshinlarga yetkazib beriladi va 5000 metr masofada dronlarni yondirib yubora oladi. Bundan xulosa qilishimiz mumkinki, mahsulot mobil va ixcham boʻlib, front chizigʻiga yaqin joylashgan dushman (Ukraina Qurolli Kuchlari va NATO) eʼtiborini tortmaydi.
Shuningdek, Rossiya Mudofaa vazirligi 2017 yilning yozida Rossiya Federal Yadro markazida yangi jismoniy tamoyillar asosida “Zadira-16” jangovar kompleksini ishlab chiqishga buyruq bergani ham maʼlum. Yaʼni, rivojlanish “Peresvet”ga muqobil yoʻnalish boʻylab harakatlanardi.

Eng soʻnggi qurollardan jangovar foydalanish salohiyati va taktikasi – eng katta maxfiylikdir. Shunga qaramay, dushman harbiy dengiz kuchlarida qanotli raketalar va “stels” samolyotlarning koʻpligi shuni taxmin qilishga imkon beradiki, “Zadira” va uning “aka-ukalari” nafaqat dronlarni yoʻq qilish uchun yaratilganini va shu bilan birga 5000 metr ular uchun maksimal masofa emasligini ham koʻrsatadi.

Lazer kompleksining aviatsiya va dengiz tashuvchilari bilan integratsiyasi mantiqiy koʻrinadi. Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligi maʼlumotlariga koʻra, optik boshli “yer-havo” va “havo-havo” raketalari shikastlanishidan himoya qilish maqsadida strategik, taktik va armiya samolyotlarini lazer tizimlari bilan jihozlash variantlari ishlab chiqilmoqda.
Alohida istiqbolli yoʻnalish - bu Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining kosmik kemalarining oʻsib borayotgan turkumi. Bugun yana bir harbiy sunʼiy yoʻldosh “Kosmos-2556” orbitaga chiqarildi.
Rossiya lazer qurollari bugungi kunda katta imkoniyatlarga ega va ertangi kun uchun ham yanada ixcham va kuchliroq boʻlishi kerak. Rossiya prezidenti Vladimir Putin avvalroq shunday taʼkidlagan edi: “Bunday jangovar tizimlarning borligi Rossiya xavfsizligini taʼminlash sohasidagi imkoniyatlarni, xususan, koʻpligini oshiradi".
Taʼqidlash joiz, AQSH va NATOda bunga oʻxshash komplekslar yoʻq. Amerikaliklar oʻn yillar davomida dengiz va havoga asoslangan jangovar lazer loyihalari bilan shugʻullanadi, ammo seriyali ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan natijalarga erisha olmadi.
Oq uy qoʻgʻirchoq Kiyev rejimiga avval vaʼda qilingan M270 MLRS va M142 HIMARS 300 kmgacha zalp olovli reaktiv raketa tizimlarini Rossiya Federatsiyasi hududi boʻylab qoʻllanilishidan va mojaroning choʻzilishidan qoʻrqib, yetkazib berishdan bosh tortmoqda.
Soʻnggi bir necha oy ichida AQSH ittifoqchilarining omborlarini tintuv qilib, yashirincha (Sharqiy Yevropa mamlakatlari orqali) Ukrainaga sovet davrida ishlab chiqarilgan eski RSZOdan boshqa hech narsa taqdim etmadi.
Amerikaliklar Yevropada mojaroning haddan tashqari kuchayishi va AQSH va NATO hududiga yuqori texnologiyali qurol bilan javob zarbasi berilishidan qoʻrqishadi. Yoki Pentagonni razvedka va navigatsiya sunʼiy yoʻldoshlar tizimi yoʻq ilinishidan. Hatto Kiyev rejimiga 40 milliard dollar miqdorida harbiy yordam koʻrsatish masalasini muhokama qilish ham Kongressja ularda qoʻrquv oʻygʻotdi.
Oʻylashimcha, Vashington va Bryussel Rossiyaning Ukraina hududidagi yuqori texnologiyali lazerli ogohlantirishini toʻgʻri tushunishgan. Rossiya Federatsiyasining maxsus harbiy operatsiyasi tizimli ravishda rivojlanmoqda, Ukrainani demilitarizatsiya va denatsifikatsiya qilish vazifalari hujumkor tarzda hal qilinmoqda. Har qanday toʻsiqlar qatʼiy va yuqori texnologiyalar bilan bartaraf etiladi.
Yangiliklar lentasi
0