Kolumnistlar

AQSH har doim Rossiyani dushmani deb bilgan

© © RIA Novosti / Aleksey Danichev/Pereyti v mediabankKrasnaya ploщad
Krasnaya ploщad - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 26.09.2022
Obuna boʻlish
NovostiTelegram
Yangi tarixning eng mashhur afsonasi shunday deydiki, 90 yillarda Sovet Ittifoqi qulagandan soʻng, bizning amerikaliklar bilan katta doʻstona aloqalarimiz boʻlgan. Vashington Rossiyani xavfli deb bilmagan, uning rivojlanishga, globalizatsiyada ishtirok etishda, va bunda qandaydir qilib pul toʻplashda yoʻl qoʻyib bergan. “Tinchlik, doʻstlik, saqich”. Keyin esa Rossiya oʻzini "yomon tomonini" koʻrsatdi. Gruziyani tinchlikka majburladi, Qrimni qoʻshib oldi, Donbassga ham oʻtdi. Amerikaliklar hafa boʻlishdi va Rossiyani “jazolashga oʻtishdi”.
Aslida hammasi bunday boʻlgan emas. Bu yili afsonaviy Vulfovits doktrinasiga oʻttiz yil toʻladi. Undan ilk boʻlimlar Amerika matbuotida 1992 yilning mart oyida paydo boʻlgan. SSSR qulagandan soʻng uch oy oʻtmasdan. Biroq oʻshanda ham AQSH davlat departamenti va Pentagonning taniqli xodimi Pol Vulfovits Rossiya Federatsiyasini AQShning potentsial xavfi deb atagan va amerikaliklarni gʻalaba osmonida uchib yurmaslikka chaqirgan.
Bunday tarang munosabat sabablari juda oddiy: hattoki SSSR qulagandan soʻng zaiflashgan Rossiya dunyodagi eng yirik strategik yadroviy zaxirasini saqlab qolgan va AQShni yer bilan yakson qiladigan dunyodagi yagona mamlakat boʻlgan. Demak, amerikaliklar uchun eng muhimi Rossiyani kuchayishiga va Vashington taʼsiridan chiqmaslikka yoʻl qoʻyish boʻlgan.
Vulfovits amerikaliklar uchun yangi dushman timsolini yaratgan. Bu kommunistik gʻoyaning qulashidan soʻng juda kerak boʻlgan. Hammasi osongina hal boʻlgan: AQShga raqobatchi boʻlishga qodir har qanday mamlakat AQSH hujumiga uchrashi mumkin boʻlgan. Taʼqidlash joiz, hujum - bu hech qanday metafora emas. Bu aniq-tiniq qurolli hujumni anglatadi. Oddiyroq aytganda, urush. Bombalash, oʻldirish, daryo-daryo qonlar.
AQShning raqibi esa (yoki potentsial raqibi) sifatida Vulfovich “AQSH uchun muhim boʻlgan dunyoning istalgan mintaqasidagi resurslarni nodemokratik nazorat qiladigan” har qanday mamlakatni tan olishni taklif qilgan.
“Nodemokratik nazorat qiladigan”- bu mamlakat oʻz boyliklarini oʻzi tasarruf qiladi, uni xohlaganiga sotadi, narxini Vashington aytganidek emas, balki oʻzi belgilaydi degani. “AQSH uchun oʻta muhim mintaqa” sirasiga muallif deyarli butun dunyoni qoʻshgan. Uning roʻyxatida shunchaki Afrika va Antarktida yoʻq xolos.
Volfovitsning bu qadar ochiqligidan amerikaliklar biroz xijolat boʻlishdi, shuning uchun hujjat Vashington qashshoqlikdan chiqib, mustaqil siyosat olib borishga imkon beradigan har qanday mamlakatni bombardimon qilishini qandaydir tarzda yashirish uchun qayta-qayta oʻzgartirildi. Shuning uchun Oruellga muvofiq amerikancha gegemoniyani “demokratiya” deb atashdi, amerikancha tajovuzni “kollektiv xavfsizlik”, doktrinani esa xuddi ustidan kulgandek, mudofaaviy deb nomlashdi.
Shunday uygʻunlashtirgan holda doktrinani amalga oshira boshlashdi. Vashington xalqaro tashkilotlarni oʻz nazorati ostiga oldi, mamlakatlar oʻrtasida tuzilgan kelishuvlarni sindirdi va oʻz pozitsiyasini mohiyatan neytral institutlarga yukladi. Masalan Volfovitsning oʻzi bir necha yil Jahon bankining direktori boʻlib ishladi. Uni xunuk jinsiy mojarodan keyin olib tashlashdi. Biroq uning ortidan yana boshqa amerikalik keldi- Goldman Sachs dan Robert Zellik.
AQSH NATO blokiga oʻz xalqlari irodasini mensimaslan bir nechta mamlakatlarni tiqishtirdi. Ukraina Qurolli Kuchlarini ham “demokratik nazorat ostiga oldi” - koʻpni koʻrgan Vulfovits buni 1992 yildayoq talab qilgan edi. Ular Vashington vassallari boʻlgan mamlakatlarning “mudofaa kompleksini qayta milliylashtirishga” ruxsat berishmadi.
Raqibni sezish bilanoq uni bombalashga tushib qolishdi, hattoki BMT yoki Volfovits fikri boʻyicha “eskirgan va zaif” boshqa xalqaro tashkilotlarning fikrlari bilan qiziqishmadi. 11 sentyabrdan soʻng Volfovits doktrinasini kichik Bushning doktrinasi muvaffaqiyatli toʻldirdi. Uning fikricha, Qoʻshma Shtatlar unga tahdid soladigan har qanday davlatga qarshi hujum boshlashi mumkin. Dahshatlisi shundaki, bu har qanday yoki u qadar muvaffaqiyatli boʻlmagan davlat boʻlishi mumkin edi.
Siz barqaror va rivojalanayotgan - Liviya, Iroq, Yugoslaviya nomli mamlakatlarni eslaysizmi? Qani ular? Biz ularga qarab faqat xarobalarni koʻryapmiz. Suriyani esa amerikaning “demokratiyalashuvidan” oʻz vaqtida Rossiyaning aralashuvi qutqargan edi. Va ayni paytda biz Ukraina sharqini shunday himoya qilmoqchimiz.
Va bu barcha dahshatli hujumlar, ushbu qoʻrqinchli genotsid namoyishkora bajarilgan, yaʼni barcha dunyo hukumatlari amerikancha hujumni koʻrib qoʻrqishlari uchun. Vashingtonning barcha hujumlari adresati esa doim Moskva boʻlgan. Shaʼma tushunarli edi: jim oʻtiring va oʻzingizdan ketmang.
Shunday qiliyu, 2000 yillar boshida Putinning hokimiyatga kelishi bilan Rossiya paradoksal vazifaga duch keldi. Bir tomondan xoʻjalikni oyoqqa turgʻazish, mamlakani oʻsha muborak “90 yillardan” keyin tiklash kerak edi. Amerikaliklar orzu qilgan resurslarni oʻz nazorat ostiga qaytarish. Shiddat bilan rivojlanish kerak edi.
Boshqa tomondan esa Vashington nazarida zaif va baxtiqaro boʻlib koʻrinish kerak edi. Hech boʻlmasa, uzoq oʻtmishda biz Amerikaning raqibi boʻlishimiz mumkinligi haqida shubha uygʻotmaslik kerak edi.
Va uzoq vaqt mana shu paradoksal vazifa amalga oshirib kelindi. Mayda-chuydalargacha kelishib, murosa qilib, yurtimiz muttasil boyib, taraqqiy etib, armiyani modernizatsiya qildi, ishlab chiqarishni yuksaltirdi, olgʻa intildi. Tinch taraqqiyot yillari gʻalaba qozondi - Stolipin orzu qilgan oʻsha yigirma yillik ichki va tashqi tinchlikka erishdi.
Darvoqe bunda bizning ijodkor ziyolilarimiz va rostgoʻy jurnalistlarimizga alohida tashakkur bildirish lozim. Oʻnlab yillar davomida ular dunyoga bizda qanchalar hammasi yomon ekanligi haqida soʻzlab kelishdi. Dunyo festivallarini Rossiyaning qanchalar sanʼatkorona halok boʻlayotgani haqidagi filmlari zabt etdi. Liberal jurnalist korruptsiya, armiya, taʼlim, sogʻliqni saqlash tizimidagi tanazzulga uchragan islohotlarni tanqid qildi. Bu esa amerikaliklarga juda yoqdi: qaranglar, ruslarning oʻzlari halok boʻlishyapti, hech nima qilish kerak emas deb oʻylashdi.
Vashingtonning eng yaqin vassalari esa juda yomon yashashdi. Masalan, oʻsha Germaniyani olaylik. Bir tomondan hayratlanarli iqtisodiy (Rossiya uglevodorodlarisiz mumkin boʻlmagan) muvaffaqiyatlar. Boshqa tomondan -atayin sust va kelishuvlarga moyil tashqi siyosat. Bir qator sabr-toqat bilan boshdan kechirilgan xoʻrliklar - ularning toji, shubhasiz, Amerika razvedka xizmatlari Germaniya rahbari - kantsler xonim Merkelni kechayu kunduz tinglayotganini ochiqchasiga tan olish edi. Amerika suvereniga eʼtiroz bildirishga ehtiyotkorlik bilan urinishlar va darhol orqaga qaytish. Pandemiya davrida migrantlarning bostirib kirishiga, gey tashviqotiga, nasroniylikni taʼqib qilishga, eng ogʻir lokdaunlarga va bir qator inqirozlarga rozilik. Mayli hamma narsa boʻlsin, faqat Vashington gʻazablanmasin.
Yevropaning eng boy mamlakati nima uchun bunday yoʻl tutdi? Ha, toʻgʻri, Amerikaning raqibi boʻlib koʻrinmaslik uchun. Germaniya hukumati toʻlar va iltimo qilardi, nima boʻlsa ham bir yilcha, gegemon ularga qarshi chiqib qolgunigacha.
Oxir-oqibat nemislar eng katta ustunliklari- Rossiya bilan hamkorlikdan voz kechishdi. Ammo bu koʻrib turganimizdek, ularni qutqara olmadi. Vashington baribir Germaniya haddan tashqari koʻtarilganini sezib qoldi. Hozircha- iqtisodiy uslublar bilan. Agar nemislar arz qilgudek boʻlsa, hatto kuchlar bilan ham. Germaniya hududida Amerika bazalari yetarlicha.
Germaniyachi? Ehtiyotkorlik qildi, hatto Xitoy- sayyoraning iqtisodiy gegemoni, qudratli armiya egasi ham kutib turdi. Kim ham oʻz fuqarolarini Amerika raketalari nishoniga tashlashi mumkin, axir bunday qilmaslik mumkinku?
Axir eng ahmoq liberallar Vashington qandaydir raqobatga, demokratiyaga, inson huquqlariga ishonadi deb oʻylaydi. Ular hatto nega AQSH Yaqin Sharqqa kirib qoldi, u yerda demokratiyani yarata olishmaydiku deb hayron boʻlishgan edi.
Voy, Parvardigorim, axir ular u yerlarda hech nimani qurmoqchi emasdilar. U yerda hammasini bombalamoqchi, koʻproq odamlarni oʻldirishmoqchi edi. Ularning tasavvurida raqobat shunday. Bozorning amerikancha koʻrinmas qoʻli- bu bomba koʻrfazini ochish mexanizmi.
2014 yilda Rossiya qudratini yashirish endi imkonsiz ekanligi maʼlum boʻldi. Gruziya tinchlantirilgan edi. Va bunda unga hech qanday amerikalik harbiylar yordam berishmadi. Qrim qoʻshildi- Amerika razvedkasinig hayratdan ogʻzini ochirib. Donbass tozalashlardan qutqarildi. Aytgancha, qishki Olimpiada muvaffaqiyatli oʻtkazildi- amerikaliklar bunday aslida juda ramziy gʻalabalarni ham ogʻir hazm qilishadi.
Va oʻshanda Vashingtonning mamlakatimizga qarshi kuch ishlatishga oʻtishi vaqt masalasiga aylandi. 2017 yilda, pandemiyadan, maxsus operatsiyadan ancha oldin amerikalik tahlilchilar “Putinning demokratiyaga assimetrik hujumi” hisobotini tuzgan edi. 2018 yil boshida u AQSH Senatining xalqaro aloqalar qoʻmitasida muhokama qilindi.
Rossiyaning yana qancha gunohlari bor-a! Avvalo, birinchi navbatda biz oʻz resurslarimizni nodemokratik tarzda boshqaramiz, ularni sotamiz, xohlaganimizga sotamiz. Bizning armiyamiz yaxshi modernizatsiyalashgan. Sanoat va yangi texnologiyalar rivojlanmoqda. Rossiya fuqarolari yaxshi yashaydi. Mustahkam mamlakat postsovet hududida oʻz yetakchiligini tikladi va Yevropa hamda jahonda oʻz manfaatlarini muvaffaqiyatli ilgari surmoqda.
Ammo eng dahshatlisi, Rossiya yomon namuna koʻrsatmoqda. Boshqa mamlakatlar unga qarab shunday boʻlishi mumkinligini koʻrishmoqda. Rivojlanayotgan, qudratli davlat boʻlish, oʻz siyosatini olib borish, Vashingtonga quloq tutmaslik mumkin va Amerika raketalari seni yoʻq qilish uchun uchib kelmaydi. Ammo bu dunyo gegemoniga muqobil degani. Qanday bedodlik. Bunday boʻlishi mumkin emas.
Eʼtibor bering, “Putinning assimmetrik hujumi” masalasi Tramp davrida muhokama qilingan edi. Xalqaro munosabatlar boʻyicha qoʻmita undan darhol Rossiya bilan nimadir qilishni talab qilardi. Oʻshanda ham mamlakatimiz AQSH uchun eng xavfli raqib sifatida qaralar edi. Amerikaliklarning fikriga koʻra, unday boʻlmasligi kerak.
Trampni hurmat qilgan holda aytish kerakki, u provokatsiyalarga uchmaqdi. Bayden hokimiyatga kelishi bilanoq, Amerika bizning chegaralarimizga hujumlarini boshladi. Ukrainani namoyishkorona urushga tayyorlashdi, buni esa hamma koʻrdi. Bugun esa hammaga yanada maʼlumki, amerikaliklar ukrainlarni jangga tashlab Rossiyani yoʻq qilishmoqchi.
Biroq, ular bu qadar kuchli yashirinishayotgani yoʻq. Amerika razvedkasi Ukraina Qurolli Kuchlarining maqsadlarni belgilaydi, amerikalik instruktorlar piyoda askarlar va Amerika qurollari bilan ishlashni oʻrgatadi. AQSH NATO boʻyicha vassallarining qonini bogʻlamoqda. Bizning iqtisodimizni buzishga harakat qilishmoqda. Ular Vashington nazoratini oldindan oʻz qoʻliga olgan xalqaro institutlarda vahshiyona bosim oʻtkazmoqda. Ular ruhiy axborot hujumlarini amalga oshirishmoqda, odamlar irodasini sindirishmoqda.
Stiven King bitta romanida magʻlubiyatga uchragan shaytonning yuzidan - goʻzal inson yuzi chiqadi va uning pardalari ostidan yovuz yirtqich hayvon kelib chiqadi. Aynan shu narsa hozir bizning gʻarbiy chegaralarimizda shunday holat yuz bermoqda.
Va bunda Rossiya oʻzini yaxshi tutmadi, va shu sababli Amerika uni jazolashga qaror qildi deyish kerak emas. Biz shunchaki yaxshi yashayotgan edik, juda mustaqil edik, doʻstlarimizni himoya qilishga dushmanlarimizga qarshi javob qaytarishga qodir edik. Mana, endi dunyoviy yovuzlik bizni izlab keldi. Uning kelmasligi mumkin ham emas edi. U bunga juda uzoq tayyorlangan. Endi esa biz uni magʻlub etish uchun qoʻlimizdan kelgan barcha ishni qilishimiz kerak.
Yangiliklar lentasi
0