16:23 05 Dekabr 2020
Efir
  • RUB137.48
  • EUR12473.23
  • USD10427.38
Analitika
Havola olish
53910

Sputnik muxbiri Mirzo Ulugʻbek tumanidagi 27 sonli maktabda boʻldi va ushbu taʼlim muassasasining pandemiya davrida yangi oʻquv yiliga qay darajada tayyor ekanligi bilan qiziqdi.

TOSHKENT, 15 sen — Sputnik. 2020 yilning 14 sentyabr kunidan boshlab poytaxtning oʻn bir tumanidagi umumtaʼlim muassasalari ochildi. Biz poytaxtning Mirzo Ulugʻbek tumanida joylashgan 27-sonli maktabda boʻlib, ushbu taʼlim muassasasi oʻqituvchi va oʻquvchilarning pandemiya sharoitida yangi oʻquv yiliga qay darajada tayyor ekanliklari, maktab maʼmuriyati tomonidan oʻrnatilgan sanitariya va gigiyena qoidalarining talab darajasi bilan qiziqdik.

Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta
Sputnik
Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta

Bizni maktab direktorining oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari Gulizebo Turdiyeva ochiq chehra bilan kutib oldi. Bu vaqtda taʼlim muassasasida 5-6 va 8-sinf oʻquvchilariga dars oʻtilayotgan ekan. Avvalambor, maktab ichki devorlaridagi yoʻriqnomalar eʼtiborimizni tortdi: qadamda himoya niqobidan foydalanish tartibi, sanitariya va gigiyena qoidalariga amal qilish, oʻzoro muloqot qoidalari va ikki metr oraliq masofani saqlash qoidalari eslatma tarzida osib qoʻyilgan.

Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta
Sputnik
Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta

Oʻz sogʻligʻiga befarq boʻlmagan oʻqituvchi va oʻquvchilar himoya niqoblaridan foydalanmoqda. Ammo ular orasida himoya niqoblari boʻlmaganlar yoki uni boʻyniga xalqa qilib osib olgan ayrim oʻquvchilar ham yoʻq emas.

Direktor oʻrinbosari bizni 8 sinf oʻquvchilari uchun dars oʻtilayotgan biologiya xonasiga olib kiradi. Sinfxonada himoya niqoblarida oʻtirgan oʻn uch nafar oʻquvchilarning bari alohida partalarda,  har birining yonida oʻquv qurollaridan tashqari antiseptik vositalari bor. Oʻqituvchi oʻtilgan mavzularni takrorlab, oʻquvchilardan birini savolga tutadi. Afsuski, karantin vaqtida koʻp vaqtini uyda oʻtkazishga majbur boʻlgan oʻquvchi oʻqituvchinining savoliga koʻngildagidek javob berolmay bir oz oʻngʻaysizlanadi va mavzu esidan chiqib ketganligini yashirmaydi. Shuningdek, boshqa oʻquvchilar ham oʻqituvchi savollari yuzasidan oʻzlarini hozirjavob tutishmaydi. Bundan esa karantin sharoitida oʻquvchilarning onlayn tarzida bilim olishlari koʻngildagidek boʻlmaganligini payqash qiyin emas.

Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta
Sputnik
Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta

Maktabning 6-sinf oʻquvchilari ham bari himoya niqoblarida, oʻtilgan mavzu yuzasidan sinf ishini bajarishardi. Ular oʻtirgan partalarga ahamiyat berdik, koʻpchilik oʻquvchilarning partasida antiseptik vositalari boʻlsa, ayrimlarida yoʻq edi. Ammo sinfxona ozodaligi, sanitariya va gigiyenik talablariga rioya etilganligi eʼtiborimizdan chetda qolmadi. Sinfxona burchaklari, qoʻl yuvish jumraklari yonida esa koronavirusdan himoyalanishni targʻib qiluvchi maxsus yoʻriqnomalar osib qoʻyilgan.

Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta
Sputnik
Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta

 Direktor oʻrinbosarining qoʻshimcha qilishicha, oʻquvchilar maktabga kirib kelayotganda sanitariya-gigiyena talablariga amal qilingan holda sinfxonalarga kirgiziladi. Maʼlum foiz oʻquvchilarga taʼlim onlayn tarzida berilayotganligi bois, 50 foiz yoki 25 nafar oʻquvchidan 12-13 nafari maktabga kelmoqda. Ularning bari oʻzaro masofa saqlagan holda darsda qatnashib, jumladan, har biriga bir birining oʻquv qurollari, himoya niqobi va boshqa ashyolaridan foydalanish taqiqlangan.

Oʻqituvchilar oʻquvchilarni har tanaffusda himoya niqobini yangisiga almashtirishlari, ularning sinfxona ichida joylashgan suv joʻmraklarida tez-tez qoʻllarini sovunlab yuvib turishlarini nazorat qilib turadi. Himoya niqoblari ifloslanganda ularga oʻqituvchi tomonidan yangi niqoblar tekinga tarqatiladi. Qolaversa, oʻquvchilarning ota-onalariga ham bolalarning portfeliga har kuni ikkitadan himoya niqoblarini solib yuborishlari tayinlangan.

Maktabning uchinchi qavatida oʻtirgan nazoratchi oʻqituvchilarning aytishiga qaraganda, maktabda tanaffus yoʻq ekan, oʻqituvchilarni oʻzi soatga qarab darsni toʻxtatisharkan. Maktab oshxonasi ham vaqtinchalik faoliyat yuritmaydi yoki u yerda hech qanday yegulik sotilmaydi. Oʻquvchilar oʻzlari bilan keltirgan yeguliklarni isteʼmol qilishadi.   

Yana bir eʼtiborimizni tortgan jihat, sinfxonalarga kirganimizda oʻqituvchilarning himoya niqobidan foydalanayotganliklarini koʻrdik, ammo ularning himoya qoʻlqoplari yoʻq edi. Direktor oʻrinbosari himoya qoʻlqoplaridan foydalanish oʻqituvchilar uchun ixtiyoriy ekanligini aytadi.

Biz yana maktabda sanitariya va gigiyena talablari nazoratining koʻngildagidek oʻrnatilganligini koʻrib, bunga amal qilishni jajji 1-sinf oʻquvchilari qay darajada eplayotganliklari bilan qiziqdik.

Direktor oʻrinbosari esa aynan 1-sinf oʻquvchilari oʻqituvchilarning alohida nazorati ostida ekanligi, ulardan har soatda tanaffusdan besh daqiqa avval yoki hojatxonadan chiqilganidan soʻng qoʻllarini sovunlab yuvib, dezinfektsiyalab turishlari soʻralishini aytdi. Bundan tashqari, birinchi va ikkinchi smena dars soatlari tugagach, sinfxonalar dezinfektsiya qilinarkan: kechki payt sinfxona xlor aralashmasi bilan, kunduzi oddiy tozalash vositalari bilan yuviladi.

Shuningdek, 14-sentyabr ilk oʻqish kunida maktabda biron bir oʻquvchining isitmasi koʻtarilganligi aniqlanmagan.  Agar shunday holat yuz bersa, ular shu zahotiyoq maktabning nazoratchi hamshiralari tomonidan nazoratga olinadi. Dars vaqtida isitmasi koʻtarilganligi aniqlanganda oʻquvchi maxsus izolyator xonasiga olib kiriladi va oʻquvchining ota-onasiga xabar beriladi.

Direktor oʻrinbosari shuningdek, Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan yoʻlga qoʻyilgan onlayn taʼlim tizimi pandemiya vaqtida juda oʻrinli boʻlganligi,  ammo  maʼlum foiz oʻquvchilarning qishloq sharoitlarida internet bilan taʼminlanmaganliklari bois ular darslarni koʻngildagidek oʻzlashtira olmaganliklarini yashirmaydi.

“Baʼzi ota-onalar esa karantin vaqtida oʻqituvchilarning qoʻngʻiroqlariga javob berishmadi, internet orqali bogʻlanishmadi, farzandlarining oʻqishini nazorat qilishga befarq boʻlishdi. Oʻquvchini esa onlayn oʻqitish kerak, baholash kerak, undan vazifalarni soʻrash kerak, interneti yoʻq oʻquvchilar bilan telefon orqali gaplashish kerak. Tabiiyki, bu oʻqituvchilarga ikki karra qiyinchilik tugʻdirdi”, - deydi u.

Maktabning tasviriy sanʼat fani oʻqituvchisi Muxlisa Umarova esa bor- yoʻgʻi 15 daqiqalik onlayn taʼlimga nisbatan maktabga kelib oʻqigan oʻquvchi koʻproq bilim egallashi mumkinligi, oʻqituvchilarga ham ularni doskaga chiqarib, koʻrgazmalar bilan oʻqitish bir muncha qiziqroq va samaraliroq boʻlishini aytadi.

Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta
Sputnik
Shkola №27 Mirzo-Ulugbekskogo rayona Tashkenta

“Masalan, onlayn oʻquv jarayonida oʻquvchilarning 70 foizi onlayn darslarda qatnashgan boʻlsa, 30 foizi qatnasha olmadi, qaysidir oʻquvchi Fargʻonaga ketgan, yana boshqa biri Namanganda... biz ularni, chorak baholariga qarab baholashga majbur boʻldik. Aprel oyida darslarni oʻzlashtira olmagan oʻquvchilarning ayrimlari bilan bogʻlanib, ularga takroran alohida individual darslar ham oʻtildi. Yaxshiki, onlayn darslarni oʻtishga shahardagi eng malakali oʻqituvchilar jalb etildi. Qolaversa, biz ham ulardan oʻzimiz bilmaganlarimizni oʻrganib, oʻquvchilarga oʻrgatishga harakat qildik”, - deydi oʻqituvchi.  

Darhaqiqat, pandemiya davrida oʻqituvchilarga oson boʻlmadi. Onlayn dars oʻtishda ularga koʻplab masʼuliyatli vazifalar yuklandi. Qizigʻi, oylik maoshlar fidoiylarning chekkan zahmatlarini  oqladimi? 

Ushbu savol yuzasidan oʻqituvchi — Muxlisa Umarova qiyinchiliklar, vazifalar har qancha koʻp boʻlmasin, oʻqituvchilar oylik maoshlarini oʻz vaqtida olishgani, yuklangan vazifalardan nolimaganliklarini aytadi. Aksincha, vaqtinchalik pandemiya davrida bu holatni ular toʻgʻri baholaydi.

Bizni qiziqtirayotgan yana bir tomoni, pandemiya davrida karantin choralarining yana ikki yil davomida qoʻllanilishi aytilmoqda. Tabiiyki, bu davrda qorakoʻz yoshlarning kelajagi, ular saʼviyasining qay darajaga tushib qolishi mumkinligi tashvishli. Bu borada direktor oʻrinbosari Gulizebo Turdiyeva shunday deydi: “Xudo xohlasa, oʻquvchilarimizning barchasi bilimga chanqoq va ularga biron bir topshiriq bersak, albatta oʻz vaqtida bajarishga harakat qilishadi. Oʻylaymanki, ularning kelajagi koʻngildagidek boʻladi. Umuman, maktabimiz aʼlochi oʻquvchilardan iborat, ularning bir qanchasi onlayn tarzida oʻqishlarga topshirib yuqori ballarni toʻplab, talaba boʻlishdi.  Shu bois bu yilgi bitiruvchilarimiz ularning izidan borishadi deya umid qilamiz”.

Biz yana maktab direktori oʻrinbosaridan maktabda necha foiz oʻqituvchilar grippga qarshi emlanganligi haqida soʻradik. Uning aytishicha, maktabda oltmish nafar oʻqituvchi faoliyat yuritib, barchasining salomatlik darajasi sanepidemiologiya markazi xodimlari tomonidan nazoratga olingan, har biri test tekshiruvlaridan oʻtkazilgan. Oktyabr oyida esa emlash choralari koʻriladi.

Asosiy mavzular