09:05 22 Oktyabr 2020
Efir
  • RUB133.19
  • EUR12153.63
  • USD10371.76
Analitika
Havola olish
30110

Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkilotining birinchi rahbari Joze Bustanining BMT Xavfsizlik Kengashida nutq soʻzlashiga ruxsat bermagan Gʻarb davlatlari vakillari uning fosh qiluvchi faktlarni eʼlon qilishidan qoʻrqishdi, dedi Rossiyaning BMTdagi doimiy vakili Vasiliy Nebenzya.

Dushanba kuni Buyuk Britaniya, Belgiya, Estoniya, Frantsiya, Germaniya va AQSH Bustanining BMT Xavfsizlik Kengashidagi nutqiga qarshi ovoz berdi, bunga uning Suriya kimyoviy ish bilan shugʻullanish boshlanishidan oldin tashkilotni tark etganini sabab sifatida koʻrsatildi.

Jose Bustani 1997-2002 yillarda Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkiloti (OZXO)ga rahbarlik qildi. Uning lavozimdan ketishi muddatidan oldin boʻlgan va Vashington tashabbusi bilan amalga oshirilgan. Shu oʻrinda Bustani Iroqni OZXOga qoʻshilishga taklif qilgandan soʻng, AQSH uning ishidan noroziligini bildirdi. Kuzatuvchilarning fikriga koʻra, Bagʻdodning ushbu tashkilotga aʼzoligi AQShning Saddam Huseynni agʻdarish rejalariga xalaqit berishi mumkin edi.

Natijada OZXO sobiq rahbarining bayonotini Nebenzya oʻqib eshittirdi.

"Men Rossiya Federatsiyasi nomidan gapirganimda, ular BMT Xavfsizlik Kengashi yigʻilishi uchun taklif qilingan birorta maʼruzachini Rossiya blokirovka qilgani eslay olmasligini aytdim, - va bu ularning baʼzilari noxolis boʻlishiga qaramay, baʼzilari siyosiy maqsadlarda foydalanilgan, ayrimlari esa shunchaki yetarli maʼlumotlarga ega boʻlmagan. Biroq biz bunday hech qachon qilmaganmiz", - dedi doimiy vakili.

Uning soʻzlariga koʻra, dushanba kuni shunga oʻxshash hodisa sodir boʻldi.

"Bugun ular “Arria formulasi"ga binoan yigʻilish paytida, maʼruzachilarning soʻzlariga javoban hech narsa deya olmaydilar boʻlgani kabi, fosh boʻlishlaridan qoʻrqib, ular tomonidan ochiqdan-ochiq suisteʼmol qilishdi", - deb taʼkidladi doimiy vakil.

Oʻtgan haftada Rossiya BMT Xavfsizlik Kengashining norasmiy yigʻilishini tashkil qildi ("Arria formulasi" deb nomlangan), unda Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkilotining sobiq inspektori Yan Xenderson soʻzga chiqdi. Bir paytlar u Suriya Dumasida yuz bergan voqeaning rasmiy versiyasiga rozi boʻlmagan.

BMT Xavfsizlik Kengashining norasmiy yigʻilishida Xenderson 2018 yil aprel oyida Dumada sodir boʻlgan voqea boʻyicha tergov natijalari boʻyicha OZXO hisobotining yakuniy versiyasi Suriyadan tashqarida boʻlgan odamlar tomonidan yozilganligini, shuning uchun taqdim etilgan xulosalar "haqiqiy vaziyatni aks ettirmasligi" mumkinligini taʼkidladi.

Maʼruzachilarning asosli dalillariga, shu jumladan sunʼiy yoʻldosh yordamida olingan tasvirlari taqdimotiga javoban AQSH, Buyuk Britaniya va Germaniya vakillari Suriya va Rossiyaga qarshi takroran ayblovlarni eʼlon qilishdi.

"Menimcha, ular bugungi kunda Kimyoviy qurollarni taqiqlash boʻyicha tashkilotning sobiq bosh direktori Jose Bustani yigʻilishda fosh qiluvchi faktlarni aytishidan juda qoʻrqishgan, shuning uchun ular uni (Bustani ishtirokidan. – tahr.) shunchaki rad qilishni tanladilar", - dedi Nebenzya dushanba kuni BMT Xavfsizlik Kengashi yigʻilishidan soʻng.

Gʻarb vakillari OZXO sobiq bosh direktori oʻrniga amaldagi - Fernando Ariasni taklif qilishlari kerakligini aytishdi, ammo Rossiyaning doimiy vakili Xavfsizlik Kengashining Suriyadagi kimyoviy ishi boʻyicha oʻtgan yigʻilishlaridan birida Moskva Ariasni ochiq formatda tinglashni taklif qilganini eslatdi. Xavfsizlik Kengashi boʻyicha sheriklar oʻz navbatida, uchrashuv yopiq eshiklar ortida oʻtishini istashdi.

Nebenzya Kimyoviy qurollarni taqiqlash tashkilotining amaldagi rahbari nihoyat Xavfsizlik Kengashi oldida ochiq chiqish qilishiga umid bildirdi.

Gʻarb Damashqni Suriyaning Sharqiy Gutadagi Duma shahriga kimyoviy hujumda ayblashda davom etmoqda. "Oq kaskalar" tashkiloti kadrlarni dalil sifatida ishlatgan, ularning bir qismi sahnalashtirilgan boʻlib chiqqan.

Rossiya va Suriya hukumati bir necha marotaba OZXOni Suriyadagi voqealarni noxolis tekshirishda ayblagan va tashkilotning texnik kotibiyati xulosalarini shubha ostiga qoʻygan. Damashq hech qachon tinch aholi va terrorchilarga qarshi kimyoviy qurol ishlatmaganligini va mamlakatning butun kimyoviy arsenali OZXO nazorati ostida Suriyadan olib chiqilganligini taʼkidladi.

Asosiy mavzular