11:30 27 Yanvar 2020
Efir
  • RUB155.06
  • EUR10585.77
  • USD9547.05
Analitika
Havola olish
94520

AQShning toʻrtta harbiy bazasiga quyuq raketa hujumlari amalga oshirildi va buning birgina izohi bor - Amerika koalitsiyasini qatʼiylik bilan mintaqadan ketishni taklif qilishmoqda.

TOSHKENT, 16 yanv – Sputnik. Bir necha kundan beri Iroqda Amerika harbiy kontingenti joylashgan toʻrtta baza hujumga uchradi. Qoʻshma Shtatlar Yaqin Sharqda qanday tuzoqqa tushib qolgani haqida.

Qoʻshma Shtatlar hujumlarga javob bermaganining sababi - ular harbiylarining Iroq-Suriya-Afgʻoniston koridori orqali tark etishi juda qiyin boʻlishini tushunishgani. Oʻldirilgan general Sulaymoniy uchun qasos endi boshlandi. Sputnik harbiy sharhlovchisi Aleksandr Xrolenko ushbu mojaro haqida hozir nima bilish kerakligi haqida aytib berdi.

Iroqda bir hafta ichida AQShning toʻrtta harbiy bazasiga quyuq raketa hujumlari amalga oshirildi va buning birgina izohi bor - Amerika koalitsiyasini qatʼiylik bilan mintaqadan ketishni taklif qilishmoqda.

Iroqdagi AQShning At-Taji bazasiga14-yanvar kuni yangi raketa hujumi uyushtirildi. Ushbu maʼlumotni Amerika koalitsiyasining shtab-kvartirasi vakili polkovnik Miles Kaggins tasdiqladi. Amerikaning shubhasi Iroqning shia muholif qoʻshinlariga toʻgʻri kelmoqda, uning rahbari Abu Mahdi al-Muhandis 3 yanvar kuni AQSH prezidenti Donald Trampning buyrugʻi bilan Bogʻdod aeroportida Eron generali Kassam Sulaymoniy bilan birga oʻldirilgan. Bu holda Iroqdagi aniq ijrochi ahamiyatga ega emas, Eronning "Shahid Sulaymoniy" harbiy operatsiyasi tendentsiyasi va rivojlanishini kuzatilmoqda.

Avvalroq Islomiy Inqilobiy Soqchilari Korpusining (IISK) aerokosmik kuchlari qoʻmondoni general Amir Ali Xojizoda mintaqadagi AQSH harbiy bazalariga "qator hujumlar" boshlanganini eʼlon qilgan va Sulaymoniyni oʻldirilishi uchun AQSH Yaqin Sharqdan haydab chiqarilishini taʼkidlagan edi. 8-14 yanvar kunlari IISK va shia harbiy boʻlinmalari AQShning Iroqning turli viloyatlarida joylashgan Ayn al-Assad, Erbil, Balad va A-Taji harbiy bazalariga raketa hujumlarini oʻtkazdilar.

Vashington AQSH harbiylari xozirda joylashtirilgan Afgʻoniston - Iroq - Suriyaning "qaynoq koridorida" vaziyat qanchalik ogʻir va portlovchi ekanligini tushunadi. Shu sababli, harbiy nishonlarga va Pentagonning obroʻsiga qilingan toʻrtta katta hujum deyarli javobsiz qoldi. Vashington oʻzi tomonidan sunʼiy ravishda yaratilgan ushbu inqirozda amerikaliklar diplomatik ravishda manevr qilishga harakat qilmoqdalar - Qatarning Amiri Tamim bin Hamad al-Tanining oldindan eʼlon qilinmagan tashrifi bunga isbot.

Javob choralari

Eron prezidenti Hasan Ruhoniy 13-yanvar kuni parlament tomonidan ilgari qabul qilingan Pentagon va uning sheriklarini terrorchilik tashkiloti deb tan oluvchi qonun loyihasini maʼqulladi. Ehtimol, bu Vashington uchun harbiy-siyosiy ogohlantirishdir (hech kim katta urushni xohlamaydi). Shunga qaramay, Ruhoniy tomonidan imzolangan va ilgari Eronning koʻp sonli deputatlari tomonidan qabul qilingan qonun (238 kishidan 228 nafari yoqlab ovoz bergan) Eron qurolli kuchlariga mintaqada va dunyoning istalgan nuqtasida AQSH armiyasi, havo kuchlari va flotiga qoʻshimcha qonuniy asoslarsiz hujum qilish imkonini beradi. Aslida, hech kim Amerika koalitsiyasiga qarshi "Shahid Sulaymoniy" harbiy operatsiyasining tafsilotlarini oshkor qilmaydi. Fundamental kelishmovchiliklar tufayli AQSH va Eron oʻrtasida keng miqyosli harbiy toʻqnashuv ehtimoli saqlanib qolmoqda, "joylarda" va Fors koʻrfazida oʻzaro blokadaga qoʻyish variantlari haqida aytmasak ham boʻladi.

Boshqa tomondan, Iroq parlamenti 5 yanvar kuni favqulodda yigʻilishda hukumatni Iroqda xorijiy kuchlarning harbiy ishtirokiga chek qoʻyishni talab qiluvchi rezolyutsiya qabul qildi. AQSH prezidenti Donald Tramp bunga javoban misli koʻrilmagan sanktsiyalarni vaʼda qildi. Agar Bagʻdod AQSH qoʻshinlarini olib chiqish toʻgʻrisida yakuniy qaror qabul qilsa, AQSH oʻz banklaridagi Iroqning oʻnlab milliard dollarlarini muzlatib qoʻyishi va harbiy yordamni kamaytirish bilan tahdid qilmoqda.

Tarix tarozilari ikkilanib turibdi. Pentagon va koalitsiya muammoli mintaqani tark etishga axloqiy jihatdan tayyor (qoʻshinlarni olib chiqish toʻgʻrisidagi “homaki hat”ni eslaymiz), dushman kuchli va yuqori texnologiyalarga ega boʻlganligi sababli. Eronda rivojlangan zarba berish qurollari kompleksi mavjud, shu jumladan, 1350 kilometr masofaga ucha oladigan (Rossiya “Kalibr”iga oʻxshash) "Xoveyze" qanotli raketalari, Iroqdagi Amerika koalitsiyasi esa raketalarga qarshi mudofaa tizimiga ega emas. 8 yanvar kuni birinchi raketa hujumlari AQSH harbiy bazalari va koalitsiya qoʻshinlarining mutloq himoyasizligini koʻrsatdi (Eronning oʻrta masofaga moʻljallangan raketalari 2500 kilometrgacha boʻlgan masofada nishonlarni nishonga olishga qodir). Pentagon faqat texnik qidiruv uskunalari yoki dushman tomonidagi pullik maʼlumot beruvchilarga tayanishi mumkin, bu hech qanday xavfsizlikni kafolatlamaydi.

Kuchlarni taqsimlanishi

Yaqin Sharqdan tashqarida AQSH va Eron kuchlarining imkoniyatlarini taqqoslab boʻlmaydi. Ammo bu mintaqada Pentagonning maʼlum bir ustunligi Eron qoʻshinlarining oʻz hududlarida toʻplanganligi bilan qoplanadi.

Global Firepower harbiy qudrati global reytingida Gʻarb tahlilchilari Eronga Pokiston, Isroil va Shimoliy Koreyadan yuqori boʻlgan 14-oʻrinni berishdi. Tehronga qarshi ochiq tajovuz butun Amerika koalitsiyasining, shu jumladan mintaqaviy sheriklarning jiddiy oqibatlari va yoʻqotishlari bilan tahdid solmoqda. Darvoqe, Eronning ham ittifoqchilari bor.

Eronning oliy rahnamosi Oyatulloh Sayyid Ali Xamonoiy 12-yanvar kuni mintaqaviy sharoit Yaqin Sharq mamlakatlari bilan yaqin aloqalarni talab qiladi, deb bayonot berdi. General Sulaymoniyning oʻlimidan keyin Eronda Iroqning "Xalq safarbarlik kuchlari" qoʻmondonlarining muvofiqlashtiruvchi yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Shialarning birlashishi va jangariligi salohiyatini notoʻgʻri baholash xavflidir. Shu maʼnoda Iroqning "Amerikaga qarshi" haqiqiy suverenitetga intilishi Rossiyadan S-400 “Triumf” zenit-raketa tizimlarini (ZRS) sotib olinganligi bilan dalolat boʻladi.

Rossiya bilan hamkorlikda Turkiyaning mudofaa qurilishining ajoyib namunasi AQShning sheriklariga taʼsirining haqiqiy chegaralarini belgilab berdi. Almashtirib boʻlmaydigan kerakli qurol tizimlari, sheriklar va ittifoqchilar mavjud emas. Bugungi kunda Yaqin Sharqda geosiyosiy qadriyatlarni keng miqyosda qayta baholash ishlari olib borilmoqda. Va, albatta, AQSH tomonidan Bagʻdodning xohish-irodasi uchun vaʼda qilingan santsiyalar, avvalgidek qator mamlakatlarga nisbatan qoʻllanilgani kabi ishlamasligi mumkin.

Eronga kelsak, yaqinda AQSH va Shimoliy Koreya oʻrtasidagi qarama-qarshilikda boʻlgani kabi, mojaroli vaziyatni tezlashtirish imkoni boʻlmaydi. 2013 yilda Oyatulloh Xomanoiy tomonidan berilgan Eronda yadroviy qurolni taqiqlash toʻgʻrisidagi fatvosi (fatvo islom printsiplari va musulmon huquqshunoslik hodisalariga asoslangan diniy farmon) halaqit bermoqda. Oʻshandan beri Tehron rasmiy pozitsiyasini oʻzgartirmadi.

Asosiy mavzular