Kolumnistlar

“Dunyo seskanib ketadi”. Ukraina NATOga qoʻshilsa nima boʻladi

© Sputnik / Mixail Markiv / Fotobankka oʻtishNatsionalnыy flag Ukrainы i flag Organizatsii Severoatlanticheskogo dogovora (NATO)
Natsionalnыy flag Ukrainы i flag Organizatsii Severoatlanticheskogo dogovora (NATO) - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 21.10.2021
Ukraina NATOga qoʻshilsa, Rossiya buni oʻz milliy xavfsizligi uchun jiddiy xatar deb hisoblaydi. Urush boshlashga nima sabab boʻlishi mumkin?
TOSHKENT, 21 okt — Sputnik. Vashington Ukraina armiyasini qurollantirishda davom etmoqda, dedi AQSH mudofaa vaziri Lloyd Ostin Ukrainaga boʻlib oʻtgan rasmiy tashrifi doirasida.
Pentagon rahbari aytishiga qaraganda, AQSH rahbariyati Kiyevning NATOga qoʻshilish ishtiyoqini har jihatdan qoʻllab-quvvatlaydi – va hech kim bunga xalal berishga haqli emas. Moskva esa – buni “qizil chiziq”dan oʻtish deb hisoblaydi. Ukrainaning NATOga qoʻshilishi Rossiyaga qanday xavf tugʻdirishi mumkin?

“Qizil chiziq”

Lloyd Ostinning Ukrainaga tashrifi katta dabdaba bilan oʻtdi. Qoʻshni davlatning davlat OAVlari oʻz xursandchiligini yashirib oʻtirmasdan – endi Ukrainaning NATOga qoʻshilishi hal qilingan masala deb yozishdi. Lekin Pentagon rahbari ukrainaliklarga tayinli hech narsa vaʼda bermadi, faqat umumiy gaplar, suverenitetni va shimoliy atlantik intilishlarni qoʻllab-quvvatlash va ochiq eshiklar haqidagi gaplar aytildi xolos.
Boshqa tarafdan qaraganda, bu shunchaki xushmuomalalik tashrifi ham emasdi. Ostinning samolyoti kiyev aeroportiga qoʻnar ekan, Qora dengizda Rossiya chegara chizigʻi boʻylab AQShning ikkita B-1 strategik bombardimonchi samolyotlariuchib oʻtdi. Bu bilan ularning nima demoqchi boʻlgani kundek ravshan edi: “Biz sizning chegaralaringiz yonida uzoq muddatga joylashib oldik”.
Na Vashington na Bryussel Ukrainani NATOga qoʻshib olishni vaʼda bermayotgan boʻlsa-da, Kreml bunday istiqbolga juda jiddiy munosabat bilan qaraydi. Yaqinda Rossiya prezidentining matbuot kotibi Dmitriy Peskov “Bu Rossiya milliy manfaatlarining qizil chizigʻini qoʻpol ravishda buzgan boʻlardi. Unda Moskva “oʻzini himoya qilish uchun eng faol choralar koʻrishga majbur boʻladi”, degan edi.
Zdaniye Ministerstva inostrannыx del RF - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 14.10.2021
Rossiya
AQSH va NATO harbiy infratuzilmasini MOda joylashtirish Rossiya uchun mutlaqo nomaqbul – RF TIV
Bunga Ukrainada ham darhol javob berishdi. TIV rahbari Dmitriy Kuleba “Ushbu mavzuda Moskvaning fikri Kiyevni qiziqtirmaydi” deb balandparvoz javob qaytardi. Unga rossiyalik senator Aleksey Pushkov “ushbu masala AQShning yevropalik hamkorlarini juda bezovta qilayotganini va Gʻarbda hech kim yadroviy davlat bilan urush qilishni istamayotganini bildirdi. Umuman Ukrainaning NATOga qoʻshilisha Gʻarbga muammodan boshqa hech narsa olib kelmaydi”.
Yevropada hech kim oʻz askarlarini Ukraina hududiga qurbon boʻlish uchun yuborishni istamaydi. Ekspertlar yaqin kelajakda Ukrainani NATO qabul qilishlariga ishonmaydi. Rossiya Federeratsiya Kengashining Xalqaro qoʻmitasi aʼzosi Vladimir Djabarov, aytishiga koʻra, Lloyd Ostin NATOga qabul qilishni jon-jahdi bilan talab qilayotgan Ukraina hukumatini biroz tinchlantirish uchun kelgan edi, xolos.
Lekin, ertami-kechmi Ukraina Shimoliy alyansga aʼzo boʻlishi mumkin. Amerikaliklar Ukraina armiyasini modernizatsiya qilish uchun juda koʻp mablagʻ sarflashdi. Axir ular foyda boʻlmasa - pul tikmaydi-ku.

Donbas masalasi

"Ukraina, Rossiya uchun darhaqiqat NATO kirishiga yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan “qizil chiziq”dir, - dedi harbiy fanlar doktori Konstantin Sivkov. — sabab oddiy: Ukraina xalqi rus xalqiga oʻxshash. Uning NATOga kirishi toʻlaqonli fuqaro urushi uchun sharoit yaratadi.
Bu esa AQSH uchun juda asqotgan boʻlardi. Pentagon Ukraina armiyasidan birinchi eshelon qoʻshinlarini allaqachon tayyorlay boshlagan. Rossiya bilan urush boshlangan taqdirda ular birinchi boʻlib jangga kiradi va birinchilardan boʻlib qurbon boʻladi. Aytishadi-ku “Vashington soʻnggi ukrain askari qolgancha kurashadi” deb.
Eksper aytishiga koʻra, agar Ukraina NATOga kirsa, uning gʻarbiy chegaralarida bir zumda Gʻarb razvedkasi apparatlari paydo boʻladi va ular Rossiya hududining Uralgacha boʻlgan qismida havo va quruqlikdagi vaziyatni monitoring qilib turadi. Undan tashqari amerikaliklar ushbu hududda Rossiyaning yirik shaharlariga yoʻnaltirilgan oʻrta va qisqa masofaga uchadigan raketalar joylashtiradi.
“Undan tashqari Donbass muammosi haida ham unutmaslik kerak, - deydi Sivkov. Ukraina NATOga qoʻshilgan taqdirda u yerdga Gʻarb askarlari yetib kelishi mumkin. Oʻshanda DNR va LNR mutlaq yakson qilinishi mumkin. Yoki Rossiya ularni himoya qiladi va Gʻarb bilan mojaroga kirishadi.
Bunday vaziyatda Rossiya qoʻzgʻolonchi respublikalarni tan olib ularni oʻz tarkibiga qoʻshib oladi. Gʻarba bundan juda xavotir olishmoqda. Undan tashqari, bunday vaziyatda Gʻarbiy chegaralarni yanada mustahkamroq himoya qilishga toʻgʻri keladi.
“Nima boʻlsa ham, Ukrainaning NATOga kirishi - biz uchun katta xavf boʻladi. Uni rad etish mutlaq aqlsizlik”, - dedi Sivkov.
NATO samolyotlari Rossiya chegaralariga tez-tez yaqinlashmoqda
 - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 20.04.2021
Video
NATO "josuslari" Rossiya chegaralari yaqinida. Ularga Kamchatka va Donbass nima uchun kerak

Qoida yoʻq

Bugungi kunda Ukraina alyansga qoʻshilish uchun eng katta toʻsiq – bu Donbassdagi urush boʻlib qolmoqda. NATO nizomiga koʻra, hududiy, etnik va siyosiy mojarolarga ega boʻlgan davlatlar alyansga aʼzo qilinmaydi. Bryusselda oʻtirganlar ham axmoq emas.
Ular hech boʻlmasa ozroq rasmiyatchilikka muvofiq boʻlish kerakligini tushunishadi. Boshqa tomondan qaraganda, xuddi shunday vaziyatda bir necha yil oldin amerikaliklar Kosovo mustaqilligini tan olishgan va Iroqq BMT ruxsatisiz kirib borishgan edi.
“Biz ayrim pozitsiyalarimizdan voz kechsak ham Gʻarb bizga hech qanday imtiyoz bergani yoʻq, - deydi Harbiy fanlar akademiyasi rahbari Sergey Sudakov. — NATO shantaj qilishda davom etmoqda. Bir necha kun oldin ular bizning Alyans bilan hamkorlik qilishda yordam berayotgan diplomatlarimizni quvishdi”.
Umuman Sovuq urush yilllarida shakllangan munosabatlar printsipiga hozir amal qilinmayapti. Bugun faqat “kim kuchli boʻlsa oʻsha haq” tamoyili amal qilmoqda. Ukraina boʻlsa ana shu kuchli tomonga qoʻshilib olmoqchi, - deydi Sudakov.
Siyosatchi aytishiga koʻra, Rossiya hech boʻlmasa oʻz milliy xavfsizlik kontseptsiyasini ishlab chiqishi kerak. Unda Rossiyaga nima xavf solishini va nimalar xavf solmasligini aniq koʻrsatish kerak. Undan tashqari alohida eʼtibor talab qilmaydigan narsalar (casus belli) ham aniq koʻrsatilishi kerak. Ukraina NATOga qabul qilinganidan soʻng Rossiyaga chegarasiga yaqin hudda amerikaning "Tomagavk" raketalari joylashtirilishi – urush boshlashgan asos boʻlishi mumkin.
“Ushbu raketalar qanday jangovar bosh bilan jihozlanganini biz soʻnggi damga qadar bila olmaymiz, - deb tushuntiradi Sudakov. – Ular oddiy oskolka-fugasli yoki yadroviy ham boʻlishi mumkin. Bizda dunyoda eng ilgʻor havo mudofaa tizimi boʻlsa-da, bir necha ming “Tomogavk”lar bilan yoppasiga berilgan zarbani ushlab qolish amri mahol”.
Vaziyat jiddiy ekanini Rossiya Bosh shtabida ham yaxshi tushunishadi. Gʻarbiy harbiy okrug kuchlari doimiy ravishda shtab-qoʻmondonlik oʻquv mashqlari oʻtkazib turishadi. Ularning asosiy yoʻnalishi – gʻarbdan berilgan zarbadan himoyalanish.
Vstrecha prezidentov Rossii i SSHA V. Putina i Dj. Baydena v Jeneve - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 03.09.2021
Siyosat
Putin: Rossiya va Ukraina ertami-kechmi munosabatlarni qayta tiklaydi
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala