14:02 02 Dekabr 2020
Efir
  • RUB137.48
  • EUR12473.23
  • USD10427.38
Analitika
Havola olish
694 0 0

OPEK+ energetika vazirlarining bugungi uchrashuvi alyans tarixidagi eng muhimlaridan biri boʻladi. Asosiy mavzu - qulagan narxlarning pasayishini oldini olish uchun neft qazib olishni qisqartirish.

TOSHKENT, 9 apr - Sputnik, Maksim Rubchenko. OPEK+ energetika vazirlarining bugungi uchrashuvi alyans tarixidagi eng muhimlaridan biri boʻladi. Asosiy mavzu – bir necha hafta ichida deyarli ikki baravar qulagan narxlarning pasayishini oldini olish uchun neft qazib olishni qisqartirish. Biroq, maxsus kelishuvlarni kutmasa ham boʻladi.

Arabcha hiyla

Munozaralar keskin boʻladi, neft qazib olishning umumiy qisqartirilishi boʻyicha kelishuvga erishilgan: kuniga oʻn million barrel. Saudiya Arabistoni oʻz ishlab chiqarishini uch million barrelga qisqartirishga tayyor, Birlashgan Arab Amirliklari, Iroq va Rossiyaga esa qisqartirishni bir yarim milliondan taklif qilmoqda.

Bir qarashda, bu Rossiya uchun juda jozibali: OPEKning yetakchi mamlakatlari darajasida va saudiyaliklarnikidan ikki baravar oz. Bu degani, bizning jahon neft bozorida ulushimiz pasaymaydi.

Biroq, arablar Moskva uchun tuzoq tayyorladilar. Hisob-kitoblar hozirgi ishlab chiqarish darajasidan kelib chiqadi, OPEK mamlakatlari esa aprel oyida ishlab chiqarishni keskin oshirdi.

Xususan, Saudiya Arabistoni - 2,5 million barrelga. Shunday qilib, Ar-Riyod vaʼda qilgan uch million atigi yarim millionga aylanadi.

BAA qazib olishni bir million barrelga, Iroqni 200 mingga oshirdi. Rossiya esa mart oyining darajasini saqlab qoldi. Natijada, Moskva muomaladan bir yarim million barrelni olib tashlashga majbur boʻladi, har bir OPEK+ hamkoriga qaraganda koʻp. Kartelga bozor ulushini ham berib yuborishga toʻgʻri keladi.

Moskva buni yaxshi biladi, shuning uchun Rossiyaning bugungi muzokaralardagi asosiy sharti – qisqartirishni hisoblashda mart oyidagi ishlab chiqarish hajmini hisobga olish. Saudiyaliklar bunga rozi emas va yangi OPEK+ bitimining ehtimolligi nolga yaqin.

Jumagacha kutamiz

Ushbu chalkashlikdan chiqishning yoʻli bor albatta. OPEK+ ishtirokchilari hozirgi kungacha ishlab chiqarishni oshirib kelgan amerikaliklar uchun bozorni berib qoʻyishdan juda qoʻrqishadi.

Agar AQSH oʻz zimmalariga kelgusida kengayishdan oʻzlarini tiyganida edi, unda hammasi osonrok kechgan boʻlardi. Ammo Vashington OPEK+ muzokaralarida qatnashmaydi.

Ammo AQSH Energetika vaziri Denni Bruyett ertaga, 10 aprel kuni "Katta yigirmalik" energetika vazirlarining yigʻilishida ishtirok etadi. U yerda neft bozorini barqarorlashtirishga yordam beradigan qarorlar qabul qilinishi mumkin.

Shu bilan birga, Vashington xususiy neft kompaniyalariga qancha neft qazishlari toʻgʻrisida koʻrsatma berishga haqqi yoʻqligi haqida ogohlantirdi. Donald Tramp taʼkidlaganidek, bu yerda hamma narsani "talab va taklif" belgilaydi.

"Bu oʻz-oʻzidan avtomatik tarzda roʻy beradi, - deya tushuntirdi Amerika prezidenti. - Amerika kompaniyalari allaqachon ishlab chiqarishni qisqartirmoqda - va juda jiddiy miqdorda".

Darhaqiqat, seshanba kuni ExxonMobil kapital qoʻyilmalarni 30 foizga qisqartirishini eʼlon qildi, bu kelgusi yilda neft qazib olishni asosan slanets konlari hisobiga kuniga 100-150 ming barrelga kamaytiradi. Chevron investitsiyalarini 20 foizga kamaytirishni rejalashtirmoqda, shu jumladan slanets ishlab chiqaruvchilarini moliyalashtirishdan bosh tortmoqda (ularga ikki milliard dollar yoʻnaltirilishi kerak edi).

Eng yirik slanets kompaniyalaridan biri boʻlgan Continental Resources ham chetda qolmadi. "COVID-19 tufayli neft va neft mahsulotlariga global talab 30 foizga pasaydi. Shunga mos holda, biz aprel va may oylarida ishlab chiqarishni xuddi shu miqdorga kamaytiramiz", - dedi ijrochi direktori Bill Berri.

"AQShning neft sanoati OPEK+ davlatlari talab qilayotgan qisqartirishni amalga oshirishni boshladi, - deb yozdi Bloomberg energetika boʻyicha yetakchi muxbiri Javye Blas tvitterda: "Albatta, buning barchasini past narxlarning kapital xarajatlarga taʼsiri bilan tushuntirsa boʻladi. Ammo koʻrinishidan, OPEK+ uchun bu juda maʼqul".

Chorshanba kuni AQSH Energetik maʼlumot boshqarmasi bu yil neft qazib olish boʻyicha prognozga aniqlik kiritdi: kuniga 12,99 emas, balki kuniga 11,8 million barrel. Moʻʼjizaviy ravishda, bu pasayish (taxminan 1,2 million barrelga), agar ular OPEK+ da ishtirok etsalar, amerikaliklar amalga oshirishi kerak boʻlgan miqdorga toʻgʻri keldi.

Agar juma kuni ham kelishish imkoni boʻlmasa, bozor jiddiy zarbalarga duch keladi. "Biz hisoblaymizki, Brent aprelda bir barreli uchun oʻn dollargacha tushadi va ikkinchi chorakda ham shu darajada qolishi mumkin, ehtimol", dedi IHS Markit energetik maslahatlar boʻyicha vitse-prezidenti Viktor Shum.

Fitch reyting agentligi tahlilchilari bundan ham pessimist: ularning prognozlariga koʻra, qora oltin narxi "bir xonali minimumlargacha" pasayadi.

Asosiy mavzular