Kolumnistlar

Vashington uchinchi jahon urushi uchun NATOdan voz kechmoqda

© Wikipedia / DO'NeilFlag Avstralii.
Flag Avstralii. - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 16.09.2021
Xitoyga qarshi kurashish maqsadida, AQSH va Britaniya Avstraliya dengiz flotini Tinch okeanidagi muhim kuchga aylantirishga kelishib olishdi.
TOSHKENT, 16 sen - Sputnik. Dunyoning rang-barang harbiy-siyosiy xaritasida yana blok paydo boʻldi. AQSH va Britaniya Avstraliya armiyasini Tinch okeanidagi muhim kuchga aylantirishga kelishib olishdi.
Yashil qitʼada birinchi marotaba atom dengiz floti paydo boʻladi: ittifoqchilar ham texnologiyani, ham yadroviy xom ashyoni Kanberraga berishga qaror qilishdi. Bu esa NATOning boshqa aʼzolarini juda xavotirga soldi. Ular nimadan qoʻrqishmoqda?
Odatda tinch hayot kechirgan va siyosiy lentada kamdan-kam koʻrinadigan Avstraliya toʻsatdan katta shov-shuv sababchisiga aylandi. AQSH va Buyuk Britaniya rahbarlari bilan uchrashuvda davlat rahbari Skott Morrison keng koʻlamli harbiy loyihani eʼlon qildi.
Shtab operatsii Reshitelnaya podderjka v Zelenoy zone v Kabule  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 25.08.2021
Kolumnistlar
“Ulkan magʻlubiyat”: NATO oʻzini dafn qilmoqda
Uning ismi AUKUS. Ushbu qisqartma ortida Kanberra flotiga milliardlab dollarlik sarmoyalar, jumladan 900km masofada joylashgan nishonlarga zabra berisha qodir boʻlgan LRASM raketalari bilan jihozlangan Hobart turidagi esminetsslar kiradi.
Shuningdek Avstraliya floti EA-18G, F-18 qiruvchi samolyotlari uzoqqa zarba beruvchi qurollar bilan jihozlanadi hamda F-35 samolyotlaridga yana koʻproq buyurtma beriladi.
Undan tashqari taniqli “Tomogavk” raketalaridan ham rosa koʻp sotib olinadi va harbiy kemalar, samolyotlar va suv osti kemalari jihozlanadi. Suv osti kemalari borasida alohida toʻxtalamiz. Avstraliya 2036 yilga qadar 8ta atom suv osti kemasiga ega boʻladi. Keyin yana koʻproq. Aynana ana shu suv osti kemalari AUKUS loyihasining asosiga aylandi, desa boʻladi.
Xoʻsh buncha jiddiy tayyorgarlik nima uchun kerak boʻlib qoldi ekan? Va nimaga bundan faqat Vashington va London xabardor, NATOning boshqa aʼzolari esa chetda qolishdi?
Ushbu “manyovr”larning barchasi albatta bitta raqib – Xitoyga qarshi qaratilgan. Avstraliya AQSH va Britaniya koʻmagida butun Okeaniyani oʻz nazorati ostiga olmoqchi.
Xitoy TIVi bunga aloqachon “uch davlatning yadroviy suv osti kemalari sohasidagi hamkorligi, mintaqaviy tinchlik va barqarorlikka jiddiy putur etkazadi, qurollanish poygasini kuchaytiradi, shuningdek, yadroviy qurolni tarqatmaslik boʻyicha xalqaro harakatlarga zarar etkazadi, deb oʻz munosabatini bildirdi.
Darhaqiqat, Avstraliya 1960 yillar oxirida “Yadro qurolini tarqatmaslik toʻgʻrisidagi” xalqaro shartnomaga birinchilardan boʻlib aʼzo boʻlgan edi. Lekin 3 yil oldin Yashil qitʼada turli siyosiy kuchlar tomonidan ushbu shartnomani qayta koʻrib chiqish talabi tobora balandroq eshitila boshladi. Ularning argumenti – “tobora kuchayib borayotgan Xitoy tahdidi”. Lekin oʻshanda bosh vazir ularni tinchlantirishga muvaffaq boʻlgan edi.
Hozir esa Skot Morrison yana murakkab ahvolda. Tinchlik tarafdori boʻlgan Avstraliya qanday qilib ushbu yadroviy qurollanish poygasi ishtirkchisiga aylanib qolganini tushuntirish oson emas.
Emblema NATO - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 16.06.2021
Kolumnistlar
NATO sammitining qoʻrqinchli yakuni: alyans RF va MDHga soxta "ayblar" uchun tahdid qilmoqda
“Men aniqlik kiritmoqchiman: Avstraliya yadroviy qurol olish yoki yadroviy potentsial yaratishga oshiqayotgani yoʻq. Biz yadro qurollarini tarqatmaslik haqidagi barcha majburiyatlarimizni bajarishda davom etamiz", - dedi u jurnalistlarga.
Lekin bu gaplar hammani ham ishontira olmadi. Qoʻshni Yangi Zelandiya bosh vaziri Jasinda Ardern qoʻshni davlat suv osti atom kemalarini oʻz hududiy suvlariga kiritmasligi haqida ogohlantirdi va Kanberraga kinoya qilib “ular Tinch okeani hududida oʻzini tutish qoidalariga amal qilishda davom etishini taʼkidladi”.
Yangi tugʻilgan AUKUS ittifoqi Tinch okeani hududida darhaqiqat kuchlar muvozanatini butunlay oʻzgartiradi. Vashington Avstraliyani kuchli Xitoy bilan xavfli qarama-qarshilikka yetaklamoqda, deb hisoblaydi harbiy ekspert Viktor Muraxovskiy.
"Qoʻshma Shtatlar Kanberrani Xitoyga qarshi koalitsiyaga tortib olmoqda. Keyin u yerdan chiqish imkoni boʻlmaydi. Kelajakda bu, birinchi navbatda, Avstraliya uchun jiddiy tahdid yaratadi", - deydi ekspert.
Undan tashqari, bu shartnoma mintaqadagi muvozanatni buzadi va bu boshqa davlatlarni ham xavotirga soladi.
"Agar Rossiya, Xitoy, Hindiston va NATO jangga kirishsa - bu oʻzaro halokat urushi boʻladi. Bu aniq-ku", - deydi Geosiyosiy muammolar akademiyasi vitse -prezidenti Konstantin Tsokolov.
Shu bilan birga, ushbu ittifoqdan NATOning boshqa aʼzolari ham zarar koʻrishi mumkin. Hozir bu tashkilotda ham hammasi yaxshi ketayotgani yoʻq. Avstraliya amerikaliklar bilan shartnoma tuzib, frantsuz sheriklarini qattiq ranjitdi. 2016 yilda Kanberra va Parij 12 ta suv osti atom kemasini qurish boʻyicha 66 mlrd dollarlik shartnoma imzolagan edi. Endi boʻlsa Frantsiya uni buzishga majbur. Yelisey saroyi bundan oʻta gʻazabda.
Chernomorskiy flot RF - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 23.06.2021
Rossiya
Rossiya harbiylari chegarani buzgan NATO kemasiga ogohlantiruvchi oʻt ochdi
"Bu, darhaqiqat zimdan urilgan pichoq boʻldi. Biz Avstraliya bilan oʻzaro ishonchli munosabatlar oʻrnatdik. Hozir esa ishonch yoʻqoldi. Men bundan gʻazabdaman",- dedi Frantsiya tashqi ishlar vaziri Jan-Iv Le Drian.
Mudofaa vaziri Florens Parli esa bunda AQShni ochiqchasiga ayblab, uning harakati nafaqat ittifoqchilarini Frantsiyadan uzoqlashtiradi, balki alyansda yakdillik yoʻqligini koʻrsatadi, dedi. Parleyning soʻzlariga koʻra, bularning barchasi “Hind-Tinch okeani mintaqasida misli koʻrilmagan chaqiriqlar paydo boʻlayotgan vaqtda" - katta muammolar keltirib chiqaradi.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala