Kolumnistlar

Gʻarb shimol sari bormoqchi, biroq joylar Rossiya tomonidan egallab boʻlingan

© Sputnik / Valeriy Melnikov / Fotobankka oʻtishAtomnыy ledokol "Yamal"
Atomnыy ledokol Yamal  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 10.11.2021
Gʻarb matbuoti Rossiya qutb mintaqasini oʻzlashtirishda misli koʻrilmagan darajada ilgarilab ketgani haqida maqolalar bilan toʻlib toshgan.
TOSHKENT, 10 noya – Sputnik. Maqolalar mualliflari Rossiya taraqqiyotini AQShning hozirgi vaziyati bilan taqqoslashmoqda va hatto shama qilmasdan, balki ochiqchasiga ruslarning Qutb ortidagi sovuq suvlardagi keyingi mustahkamlanishiga yoʻl qoʻymaslikni talab qilishmoqda.
Gʻarbning keng ommasiga qator roʻy bergan faktlarni yetkazishmoqda. Masalan, ruslar jadal Murmansk – Vladivostok transarktik suvosti optik tolali aloqa liniyasi loyihasini amalga oshirishmoqda.
“Qutb ekspressi” nomini olgan uzunligi 12,5 ming kilometrli yuqori tezlikdagi magistral 2026 yilga kelib Murmansk viloyatidagi Teriberk posyolkasini Uzoq Sharqdagi Vladivostok porti bilan bogʻlaydi va nafaqat barqaror zamonaviy aloqani taʼminlaydi, balki olisdagi mintaqalarni yaqinroq qiladi.
Va bu alohida loyiha emas, balki 890 million dollarlik Shimoliy dengiz yoʻlini (SHDY) rivojlantirishning davlat loyihasining bir qismidir. Loyiha qiymati hatto juda badavlat mamlakatlar uchun ham salmoqli.
Gazovыe trubы - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 09.11.2021
Analitika
Oʻzlari qazigan choh: Yevropa Rossiyadan gaz bumerangini oldi
Xorijlik tahlilchilar Gʻarb jamoasi uchun yoqimsiz boʻlgan yana bir faktga eʼtibor qaratishmoqda. Rossiya Arktika viloyatlarida ikki yarim million aholi yashamoqda – va bu jami Arktika aholisining yarmi. Yaʼni qutbda yashayotgan har bir ikkinchi kishi – rus.
Gʻarbni Kremlning harbiy mashinasi ham choʻchitmoqda.
Maʼlum qilinishicha, Shimoliy flot tarkibiga “Belgorod” K-329 nodir atom suvosti kemasi kiritilgan. Rossiya dengizchilari Arktikada “Poseydon” atom torpedasini sinovdan oʻtkazishmoqda. Murmanskda yangi harbiy baza qurilgan. Har yili FXX Chegara xizmatining dengiz qismlari tarkibiga yangi qoʻriqlovchi kemalar kiritilmoqda.
Alohida bosh ogʻrigʻi – Rossiya muzyorar flotining jadal rivojlanayotgani. Allaqachon qirqdan ortiq kemalar safda shay turibdi, uchtasi qurilmoqda, kelgusi oʻn yilda Moskva yana kamida oʻnta muzyorar qurishni moʻljallamoqda.
Bu raqamlar yanada gʻazabni keltiradi, zero AQSH qurollanishida ikkita oʻxshash kema Polar Star va Healy bor, xolos. Boz ustiga birinchisi allaqachon oʻzining 30 yillik yubileyini nishonlab boʻldi va egizak akasi Polar Sea᾽dan yechib olinadigan ehtiyot qismlari hisobiga yashab kelyapti.
Ikkinchi – umuman muzyorar emas, muz tasnifidagi kemadir. Unda oʻtgan yili avgustida simlarning qisqa tutashuvi sabab kuchli yongʻin roʻy bergandi.
Muzyorarlar oʻrtasida muvozanat yoʻqligi koʻplar uchun yoqimsiz boʻlgan faktlarni koʻrsatib qoʻyadi. Hamma muammolarni ham dollar ishlab chiqaruvchi mashina ishga tushirib hal qilib boʻlmaydi. Donald Tramp Polar Security Cutter loyihasi doirasida byudjetdan yangi muzyorarlar ishlab chiqish va qurish uchun misli koʻrilmagan 1,2 trillion dollar ajratgandi.
2024 yilda yangigina amerika muzyorarlari dengiz sinoviga chiqishi koʻzda tutilgandi, biroq hozir bu mavzu borasida biror bir yangilik topishning shunchalik imkoni yoʻq.
Korabli v morskom portu Dudinka - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 01.06.2021
Rossiya
Shimoliy dengiz yoʻli nega Suvaysh kanaliga qaraganda foydaliroq
Lekin eng katta xavotirni boshqa narsa keltirib chiqarmoqda.
Rossiya qutb suvlarida keng koʻlamli geologik razvedkani ishga tushirmoqda. Avgust oxirida “Bavenit” ilmiy-tadqiqot kemasi Laptevlar dengizining ilgari tekshirilmagan hududlarida razvedka burgʻulash ishlarini olib bordi.
“Bavenit” chuqurligi 30 metrgacha quduqlarda tuproqning geotexnik tadqiqotlarini bajarishga qodir. Keng maydonlarlarda qidirish ishlarini oʻtkaza oladi. Bu Karsk dengizi (Shimoliy Yerdan janubiy-gʻarbda), Laptevlar dengizi (Lyaxovskiy orollaridan gʻarbroq va shimolroqda) va shartli raivshda Vrangel orolidan ajratilgan Sharqi-Sibir va Chukotka dengizlaridagi uchastkalar.
Bir vaqtning oʻzida xuddi shu marshrutga boshqa ilmiy kema chiqdi – “Akademik Lazarev”.
Shu yerda asosiy narsaga oʻtamiz.
Har qanday global jarayonlarni hech qachon yagona voqealar yuzasidan baholash mumkin emas. Bu his qilish doirasini qisqartiradi va toʻliq kartina va voqealar surʼatini koʻrishga imkon bermaydi.
OAVlar nima haqida gapirayotganini chuqurroq anglash uchun yaqindagi Glazgodagi iqlim sammiti boshlanishidan oldin yevropalik amaldorlar tayyor, yaʼni ancha oldin tayyorlab qoʻyilgan Arktikada geolorazvedka va qazib olishni toʻliq taqiqlash dasturini eʼlon qilishganini esga olish zarur.
Litvaning Yevropa komissiyasidagi vakili Virginiyus Sinkyavichyus (Virginijus Sinkevičius) allaqanday “Arktika strategiyasini” taqdim etdi. U Yevropaning Arktikadagi barcha iqlimiy jarayonlarga aralashishi hamda keyingi razvedka va uglevodorodlarini qazib olishga toʻliq moratoriy joriy etishni nazarda tutadi.
Strategiya arktik mamlakatlar tomonidan neft-gaz shelfga boʻlgan har qanday hududiy daʼvosidan voz kechishni koʻzda tutadi. Qizigʻi shundaki, sanab oʻtilgan mamlakatlar orasida AQSH yoʻq, ammo Rossiya, Kanada va Daniya yodga olingan. Chindan ham, misli koʻrilmagan tasodif.
Zavod po proizvodstvu sjijennogo prirodnogo gaza Yamal SPG v morskom portu Sabbeta - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 17.05.2021
Kolumnistlar
Arktika zaxiralari: Rossiya AQShni Yevropadan siqib chiqarishga tayyorlanmoqda
Biroq yevropalik ekologiya himoyachilarining qiziqishi doirasiga nafaqat neft va gaz kiradi. Birinchi bosqichda Yevrokomissiya Grenlandiyada oʻz vakolatxonasini ochmoqchi. Uning yersoti boyliklari, masalan, uranga boy.
Yevropalik amaldorlarlarning shunchalik zoʻr berib qilgan saʼy-harakatlaridan keyin, “Bavenit” va “Akademik Lazarev” sovuq dengizlar hududiga razvedkaga ketayotgan paytda, Rossiya prezidentining Glazgoda boʻlmagani Vashingtonni shunchalik jahlini chiqarganiga ajablanmay boʻladimi.
Norvegiya bosh vaziri Yonas Gar Stere (Jonas Gahr Støre) “Arktika strategiyasini” keskin tanqid qildi.
Siyosatchi Norvegiya Rossiyadan keyin Yevropaga gaz yetkazib beradigan ikkinchi yetkazib beruvchi ekanini aytdi. Moratoriy joriy etilgan taqdirda energetika resurslari yetkazib berilishi ishonchiligini kafolatlashdan bosh tortadi. Qolaversa, u YEI mamlakatlariga “yashil oʻtishga” yordam bermaydi.
Shuningdek, Oslo Milliy pensiya jamgʻarmasini xavf ostiga qoʻyishga qatʼiyan qarshi. Uning majmua aktivlari 1,4 trillion dollarga baholanadii va aynan tabiiy gaz va neft mahsulotlari savdosidan tushgan foyda bilan toʻldiriladi.
Mixaylo Lomonosovning ishonchi komil ediki, Rossiya boyliklari Sibir bilan ortib boradi, biz ishonch bilan qayd etishimiz mumkinki: tabiiy boyliklar uchun kurash hali oldinda va u Arktikada boʻlib oʻtadi.
U yerda Rossiya qanchalik koʻp narsaga erishsa, shunchalik baralla undan harbiy bazalarini yopishni, portlarga ilmiy kemalarni qaytarishni va muzyorarlar qurilishini toʻxtatishni talab qilishadi.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala