Kolumnistlar

Urushga taklifnomami?: Afgʻoniston MO davlatlariga "maxsus kuchlar doʻstligi"ni taklif qildi

© Sputnik / Valeriy Melnikov / Fotobankka oʻtishStranы mira. Afganistan
Stranы mira. Afganistan - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 14.05.2021
Afgʻonistonda “AQShdan soʻng” tinchlik oʻrnatish uchun maxsus vositalar, shu jumladan kuchlarni talab qiladi.
Kobuldagi maxsus operatsiyalar xalqaro markazi (SSO) loyihasi, agar kelishmovchiliklar hal etilib, bir necha davlatlar maxsus kuch boʻlinmalarining vositalari va imkoniyatlarini muvaffaqiyatli integratsiya qilsa, umidli koʻrinadi.
AQSH qoʻshinlarining Afgʻonistondan chiqib ketishi va “Tolibon” bilan jangovar toʻqnashuvlar jadallashgani fonida hukumat armiyasi maxsus operatsiyalar korpusi (ANASOC) qoʻmondoni, general Muhammad Farid Ahmadi qoʻshni davlatlarga terrorchilikka qarshi kurashish yoʻlida umumiy (xalqaro) maxsus kuchishlatar boʻlinmalari bazasi amaliy harakatlarni birlashtirishni taklif qildi.
Bunday vosita Afgʻoniston hududida mujohidlarning hujumini samarali qaytarish va terrorchilik guruhlarining Markaziy va Janubiy Osiyodagi qoʻshni davlatlarga migratsiyasini toʻxtatish imkonini berardi. Bundan tashqari, milliy CSO bonus sifatida katta jangovar tajribani olishi mumkin.
Amerikanskiy soldat (sleva) sidit v zadney chasti vertoleta morskoy pexotы Chinuk - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 11.05.2021
Kolumnistlar
Pentagonga nega Markaziy Osiyoda joy yoʻq
General Ahmadining tashabbusi shubhasiz juda koʻp toʻsiqlarga uchraydi, maʼlumki, Oʻzbekiston, Tojikiston, Qozogʻiston va Qirgʻiziston qurolli kuchlari maxsus kuchishlatar boʻlinmalarini rivojlantirishga katta eʼtibor bermoqda va katta salohiyatga ega. Ehtimol, Rossiya ham Afgʻoniston xalqaro loyihasiga qoʻshilishi mumkin, Suriya Arab Respublikasida “mutaxassislar” katta tajriba toʻplagan.
Holbuki, 2020 yil 29 fevralda AQSH va “Tolibon” kelishuvi shartlariga asosan ozod etilgan 5000 nafar tolibdan koʻpchiligi jang maydoniga qaytib kelishdi va amerikaliklar va NATO davlatlaridan ularning ittifoqchilarini mamlakatdan iloji boricha tezroq siqib chiqarishga harakat qiladi.
Toliblar bahorgi hujumini davom ettirmoqda, davlat xavfsizlik kuchlari va fuqarolik infratuzilmasi inshootlariga yanada shiddat bilan zarba bermoqda. 8 may kuni Kobulda eng ogʻir terrorchilik harakatlaridan biri yuz berdi - maktab yaqinidagi portlash oqibatida 75 nafar oʻquvchi-qizlar halok boʻldi, 190 kishi yarador boʻldi. Avvalroq, Puli-Alam shahrida (Logar provintsiyasi) sodir etilgan teraktda 100 nafardan ortiq abituriyent jabrlandi.
12 may kuni Kobul viloyatida haftada 3-chi marta Oʻzbekistondan Afgʻonistonga elektr energiya yetkazib beradigan LEP portlatib yuborildi. Terrorchilarning oʻrta asrlik jaholatparastligiga qarshi mos javobni talab qiladi, ammo Pentagon va NATO jangovar operatsiyalar bilan ishi yoʻq, ular Afgʻonistondan haqiqatan qochib ketishmoqda. 100 dan ortiq harbiy transport samolyot reyslarni amalga oshirilmoqda. Amerikalik qoʻshinlar 1 may kuni olib chiqishni boshlandi va 12 foizga bajarildi.

Integratsiya ehtimoli

Afgʻon milliy armiyasi terrorizmga qarshi kurash uchun eng muhim resurs hisoblanadi. Mintaqaviy barqarorligini taʼminlash uchun AQSH va NATO qoʻshinlari olib chiqilgandan keyin uni saqlab qolish juda muhimdir.
ANASOC qoʻmondoni, general Ahmadi (Ryazan Oliy havo-desant qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchisi) Afgʻoniston spetsnaz kuchlarining - milliy qurolli kuchlarning eng jangovar kuchga ega boʻlgan turi deb alohida ajratadi, va maxsus operatsiyalar kuchi - davlatning asosiy kuchi deb hisoblaydi. Biroq, “Tolibon” jangarilari Afgʻoniston maxsus kuchlarining oʻnlab harbiy xizmatchilarini yakson qilib keladi.
Faraziy jihatdan Markaziy Osiyo qoʻshni davlatlari Kobulda fuqarolik urushining yangi burilishida oʻz maxsus kuchlari bilan sezilarli ravishda yordam berishlari mumkin. Masalan, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining maxsus operatsiyalar kuchlari vakillari Buyuk Britaniyada oʻtkazilgan nufuzli xalqaro "mutaxassislar" Cambrian patrol-2019 musobaqalarida gʻalaba qozonishdi. Va bu ajablanarli emas.
Boyeviki dvijeniya Taliban* - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 28.04.2021
Kolumnistlar
“Tolibon”* Afgʻoniston shimolini nazoratga olmoqda – Markaziy Osiyo xavf ostida
SSSRdan meros sifatida respublikada SSSRning afgʻon mojarosida qolgan 15-chi maxsus kuchishlatar boʻlinmasi (GRU) qoldi. Keyinchalik Oʻzbekiston spetsnaz boʻlinmalari Rossiya, AQSH, Britaniya, Turkiya, Germaniya, Italiya va boshqa "mutaxassislar" tajribasidan foydalandi.
Oʻzbekiston va Rossiya maxsus operatsiyalari kuchlari muntazam qoʻshma mashq oʻtkazishadi. Mudofaa vazirligi tarkibida 17-desant-shturm brigadasi, tezkor javob kuchishlatar boʻlinmasi, Sharqiy harbiy okrugning maxsus operatsiyalari bataloni mavjud. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining spetsnazi ham katta salohiyatga ega.
Tojikiston maxsus kuchishlatar qoʻshinlarining asosini 7-desant-shturm kuch brigadasi tashkil qiladi. Ichki ishlar vazirligi tarkibidagi spetsnaz brigadasi va DMXQ tarkibidagi “Alfa” borligi maʼlum. Bundan tashqari, Tojikistonda 201-Rossiya harbiy bazasi joylashgan, 2017 yildan beri vaqti-vaqti bilan birgalikda manevrlar paytida Rossiya SOS boʻlinmalari bilan birgalikda qoʻyilgan vazifalarni bajarishadi.
Koʻpincha Qozogʻiston va Qirgʻiziston maxsus operatsiyalari kuchlarida hamkorlik qiladi. Togʻli hududda shartli raqibni qoʻrshab olish va yoʻq qilish, maxsus razvedka vazifalarni hal qilishadi.
Markaziy Osiyo davlatlari maxsus operatsiya kuchlarini qoʻllash boʻyicha qarorlar eng oliy darajada qabul qilinadi. Afgʻonistonda bir qator davlatlarning boʻlinmalari va maxsus kuchishlatar kuchlarining integratsiyasi boʻlishi mumkin, ammo dargumon. Hatto jamoatchilik fikrini qoʻllab-quvvatlovini hisobga olganda ham.

Bajarib boʻlmas missiya

“Spetsnaz doʻstligi” gʻoyasining rahnamosi - AQSH prezidentining maxsus vakili Zalmay Xalilzad, u oʻtgan haftada Toshkent, Doha, Dushanbega tashrif buyurdi – maqsad Kobulda respublika hukumatini xalqaro qoʻllab-quvvatlash uchun jalb qilish (mobilizatsiya).
Nuqtalar tasodifiy emas. Doha toliblar bilan muzokaralar platformasi. Dushanbe va Toshkent - Afgʻoniston bilan qoʻshni boʻlgan respublikalarning poytaxti. “Tolibon” chegaraoldi shimoliy viloyatlarni oʻz nazoratiga olish uchun harakat qilmoqda. AQSH va NATO qoʻshinlari olib chiqilgandan soʻng ushbu zonalar ustidan nazorat qarama-qarshi tomonlar uchun yanada muhimroq boʻladi. Terrorchilik faoliyati Tojikiston va Oʻzbekiston hududiga oʻtishi ehtimoli katta, bu davlatlarning koʻplab fuqarolar “Tolibon”* va “Islom davlati” safida jang qilmoqda.
Xalilzadning missiyasini bajarsa boʻladimi?
Tojikiston Markaziy Osiyoda Afgʻoniston bilan eng uzoq chegaraga ega - 1300 kmdan koʻproq, bu MDHning janubiy chegarasi hisoblanadi. Eslatib oʻtaman, sovet davrida tojik-afgʻon chegarasini 25 ming “yashil furajkalilar” qoʻriqlagan, SSSR parchalanib ketgandan soʻng 2005 yilgacha Tojikistonning janubiy sarhadlariga 19 ming kishilik Rossiya Chegara qoʻshinlari tezkor guruhi javob bergan.
Amerikanskiye voyennыe na yugo-vostoke Afganistana - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 26.04.2021
Kolumnistlar
AQSH Markaziy Osiyoda harbiy baza uchun joy izlayapti. Pentagon Oʻzbekistonni tanlaydimi?
Keyinchalik ularni 16 ming tojik chegarachilari almashtirdi. Masalaning mohiyati harbiy xizmatchilarning sonida emas. Chegaraning har bir kilometrini zamonaviy standarlar asosida jihozlash uchun 1 mln dollar kerak. Bunday pul yoʻq, ammo chegaralarni himoya qilish uchun kuch va vosita hozircha yetarli.
ODKB tizimiga integratsiya qilingan Tojikiston Mudofaa vazirligining maxsus boʻlinmalarini Afgʻonistonning biron bir joyda SSO doirasida masalan, Xitoy, Pokiston, Eron va boshqa davlatlar hamkorlik qilishi bugun norealistik koʻrinadi. Bu muhim siyosiy qarorlarni va dastlabki tayyorgarlikni talab qiladi.
Toshkent KXSHT liniyasi boʻyicha majburiyatlar bilan bogʻlangan emas, va kollektiv xavfsizlik voqeligini hisobga olgan holda yaqin atrofdagi qoʻshnilar bilan harbiy va harbiy-texnikaviy hamkorlikni muvaffaqiyatli rivojlantirmoqda.
Oʻzbekistonning mudofaa sohasidagi siyosati mamlakatning qurolli kuchlari bilan tinchlikparvar operatsiyalarda va xorijdagi harbiy mojarolarda qatnashmaslik tamoyiliga asoslanadi. Shu bilan birga, Oʻzbekiston - Afgʻonistonda milliy manfaatlarni ilgari surish strategiyasi qabul qilingan yagona Markaziy Osiyo respublikasidir. Afgʻoniston va Oʻzbekiston xavfsizligi – chambarchas bogʻliqdir, deb taʼkidlaydi Toshkent. Oʻzbekiston prezidentining Afgʻoniston boʻyicha maxsus vakillari instituti taʼsis etilgan, u asosiy mintaqaviy oʻyinchilar - Rossiya, Xitoy, Eron, AQSH vakillari bilan hamkorlikda ish olib boradi.
Rossiysko-tadjikskiye ucheniya na poligone Faxrabad - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 21.04.2021
Kolumnistlar
Rus-tojik qoʻshma harbiy mashqlar – Afgʻonistondagi jihodchilarga ogohlantirish
Toshkentda yozda Afgʻoniston boʻyicha xalqaro konferentsiya boʻlib oʻtadi, unda Markaziy Osiyo davlatlari yuqori amaldorlari mintaqaviy xavfsizlik choralarini muhokama qiladi. Oʻzbekiston “Amerika qoʻshinlari chiqib ketgandan soʻng” Afgʻonistonning transport-iqtisodiy salohiyatidan faol ravishda foydalanmoqchi, buning uchun ham rasmiy Kobul, ham toliblar bilan xavfsizlik kafolatlari haqida muzokaralar olib borishga tayyor.
Har bir davlat oʻz milliy cheklovlar yoki xususiyatlariga ega. Mavjud harbiy-siyosiy voqelikda Markaziy va Janubiy Osiyo qoʻshni davlatlarining hukumatlari Afgʻonistondagi koʻplab partizan boʻlinmalari bilan oʻzoq muddatli jangovar harakat olib borishdan koʻra, gʻolib (u kim boʻlishidan qatʼiy nazar) boʻlgan bilan tinch muzokaralar olib borishga moyil.
Pokiston armiyasi bosh qoʻmondoni, general Kamar Javed Bajva 11 may kuni afgʻon mojarosi harbiy yoʻl bilan hal qilib boʻlmasligini tasdiqladi. 12 may kuni Xitoy Markaziy Osiyo mamlakatlarini Afgʻonistonda tinchlik jarayonini targʻib qilishga chaqirdi.
Terrorchilik ekspansiyasining aniq tahdidlari, yaʼni "Islom amirligi"ning Afgʻoniston tashqarisiga kengayishi (“Tolibon” buni rad etmaydi) oldida - Janubiy va Markaziy Osiyo davlatlari Kobulda maxsus operatsiya kuchlarining mintaqaviy yetakchi tajriba markazini tashkil etish gʻoyasi amalga oshirilishi mumkin.
* RFda taqiqlangan terrorchilik tashkilot
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala