Kolumnistlar

Xafa boʻldi. NATO bloki qudratli harbiy kuchga ega boʻlgan aʼzosidan ayrilishi mumkin

© AP Photo / Mindaugas KulbisVoyennoslujaщix amerikanskoy natsionalnoy gvardii, arxivnoye foto
Voyennoslujaщix amerikanskoy natsionalnoy gvardii, arxivnoye foto - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 06.10.2021
AQSH bilan boʻlib oʻtgan qizgʻin keskin bahs-munozaralardan soʻng Parijda NATOdan chiqish haqida oʻylab qolishdi.
TOSHKENT, 06 okt – Sputnik, Kseniya Melnikova. AQSH bilan boʻlib oʻtgan keskin bahs-munozaralardan soʻng Parijda NATOdan chiqish haqida oʻylab qolishdi.
Bayden qoʻngʻirodan keyin vaziyat biroz yumshaganday boʻldi. Lekin Emanuel Makron Angela Merkeldan keyingi Yevropa Ittifoqining vorisi boʻlishni istab, stategik mustaqillik gʻoyalarini faol tarzda targʻib qilib kelmoqda.
Frantsuzlar oʻz manfaatlarini hurmatda boʻlishiga harakat qilishmoqda. Lekin bunga uzoqdagi emas, balkim Yevropaning oʻzidagi hamkor davlatlar yoʻliga gʻov boʻlishi mumkin.
Flag Frantsii - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 18.09.2021
Dunyoda
Frantsiya ilk bor AQSH va Avstraliyadan oʻz elchilarini chaqirib olmoqda

Chiqish vaqti keldi

Frantsiya oʻzini-oʻzi aldamasdan NATOdan chiqib ketishi lozim. Va shu bilan Shimoliy atlantika alyansini kosmik xavfsizlik yoʻnalishi boʻyicha “mukammallik tajribasi” markazini Frantsiyaning Tuluza shahrida qurish rejasini chippakka chiqarish kerakligini Milliy Majlis deputati, chap qanot "Itoatsiz Frantsiya" rahbari Jan-Lyuk Melanshon aytib oʻtdi. Uning bu boradagi fikrlarini "Milliy birlashma" rahbari Marin Le Pen ham qoʻllab-quvvatlaydi. Amerikaga nisbatan boʻlgan adovat siyosiy raqiblarni birlashishiga olib keldi.
Axir ularning bunday keskin gaplarini tushunish qiyin emas: chunki hozirda Frantsiya va AQShning diplomatik mojarolari eng qizgʻin pallasidadir. Frantsiyaning Naval Group kompaniyasi Avstraliya bilan 12 suv osti kemalarini qurish boʻyicha juda katta kontraktga imzo chekishi koʻzda tutilgan edi, ammo lekin Avstraliya amerika submarinalarini afzal koʻrib AQSH bilan shartnoma tuzdi va bu Frantsiyaning qattiq arazlab qolishiga sabab boʻldi.
Ofitsialnыy predstavitel Ministerstva inostrannыx del RF Mariya Zaxarova  - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 22.09.2021
Rossiya
Zaxarova: AUKUS hamkorligi tuzilishi NATO uchun shok boʻldi
Yaraga tuz sepib, AQSH, Buyuk Britaniya va Avstraliya mudofaa va xavfsizlik sohasida yangi AUKUS alyansini tuzganliklarini eʼlon qilishdi - Frantsiyani taklif qilish nari tursin – ogohlantirib ham qoʻyishmadi. Axir Parij oʻzini Tinch okeani mintaqasida Vashington bilan teppa-teng muhim oʻyinchi deb hisoblardi.
Demak, 56 milliard yevroga baholangan kontrakt muzokaralari buzilishi Frantsiya uchun chinakamiga kuchli zarba boʻldi. Ular buni AQSH tomonidan “orqadan pichoq sanchish” va “tarsak” qoʻyish deb qabul qilishdi hamda Parijning boshqa anglosakson ittifoqdoshlari bilan aloqalarini mavhumlikka olib kelib hattoki ogʻir oqibatlarni ham keltirib chiqarishi mumkin.
Voyennыe korabli Severoatlanticheskogo alyansa - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 12.07.2021
Analitika
NATO Qora dengiz boʻyicha aniq qarorga keldi - Rossiya javobi qanday boʻladi?
Frantsiya AQShdagi elchisini Vashingtonga qaytarishga koʻrsatma berdi. Avstraliyadagi elchilarini ham qaytarib oldi. Bu orada Frantsiya mudofaa vaziri Florans Parli chiqish qilib, Vashingtonni ancha yillardan beri ishonchli sherik deb hisoblamasligini taʼkidladi.
Emamanuel Makron ham bu orada jim oʻtirmadi, AQSH bilan birgalikda Chesapik dengiz jangining 240 yilligini nishonlashni bekor qilib, hattoki dekabr oyida AQShda boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan demorkatiya forumidi ham qatnashishni xohlamadi. Makron ochiqchasiga aytdi: u sodir boʻlgan voqeani shaxsiy haqorat deb qabul qildi, shuning uchun u NATOda qolishning mantiqiyligini muhokama qilish niyatida.
Chernomorskiy flot RF - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 23.06.2021
Rossiya
Rossiya harbiylari chegarani buzgan NATO kemasiga ogohlantiruvchi oʻt ochdi
Frantsiya tarixiga nazar solsak, bunday hodisa ilgari boshidan oʻtganiga guvoh boʻlish mumkin. 1966 yilda general Sharl de Goll amerikaliklardan hurmat talab qilib oʻz mamlakatini shimoliy alyansning harbiy strukturalaridan olib chiqib ketgan, faqat siyosiy ishtirokini qoldirgan holda. Nikolya Sarkozi qudratga kelganda mamkalat 2009 yilda yana qayta NATOga qoʻshildi. Aytgancha, oʻsha davrda bunga qarshilar ham boʻlgan, ey koʻzlaringni ochinglar NATOga aʼzo boʻlish mamlakatimizni AQShga qaram qilib qoʻyishi mumkin degan iddaolar bilan sotsialistlar Milliy majlisga oʻzlarining vakillarini ham yuborishgan.

Birlashgan front bilan AQShga qarshi

Bu mojaroda Yevropa Ittifoqi Frantsiya tomonida boʻldi. Bryussel ham bunga oʻzining fikrini bildirdi: Parij bilan shartnomani yoʻq qilinishi – bu butun boshli Blok uchun chaqiriq. Baydenning Yevropadagi ittifoqchilari bilan yarashishga boʻlgan harakatlari, Tramp davrida ancha buzilgan munosabatlarni yumshatishga boʻlgan saʼyi-harakatlari chipakka chiqdi.
Shunday boʻlsada, submarina voqealaridan soʻng Donald Tramp yevropaliklar uchun maqbul suhbatdosh boʻlib chiqdi – har holda u oʻzining muddaosini berkitmasdi. Yevropa kengashining rahbari Sharl Mishel fikriga koʻra, hozirda Vashington unchali bir ishonli shekik emas, shuning uchun unga kamroq tayanib oʻz shaxsiy mudofaa kuch-qudratini barqarorlashtirish lozim.
Provokatsiya britanskogo esmintsa v Krыmu – pervыe kadrы s mesta sobыtiy - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 24.06.2021
Video
Rossiya harbiylari Qora dengizda NATO kemasiga ogohlantiruvchi oʻt ochishdi - video
Ayni bir paytda Bryuselda mustaqil qurolli kuchlar yaratishni anchadan beri orzu qilinayotganligini yashishirmayapti. Lekin rejalar rejaligicha qolib ketmoqda, chunki: har safar Polsha, Buyuk Britaniya va Baltiya mamlakatlari bunga qarshi chiqishadi. Amerik Qoʻshma Shtatlari ham bunga oʻz sabablariga koʻra qarshi: axir bu ularning Yevropadagi taʼsirini zaiflashishiga olib keladi.
Buyuk Britaniyaning The Telegraph nashri hozir shu ishlarni qilishni ayni payti ekanligiga ishonch bildirmoqda, xususan, Makronni bu vazifani uddalay oladigan – eng maqbul lider nomzod sifatida koʻrmoqda.
Angela Merkelning Germaniya kantsleri lavozimidan ketishi, Frantsiya prezidentiga birlashgan Yevropada birinchi raqamli siyosatchi boʻlishiga zamin yaratmoqda, keyin esa harbiy integratsiya gʻoyasini ilgari surish imkonini paydo qilmoqda.
Frantsiya 1 yanvardan boshlab Yevropa Ittifoqida raislik etadi. Shuningdek, kelasi yilda mudofaa masalalari boʻyicha sammit ham boʻlib oʻtadi. Unda tezkor munosabat kuchlari borasida aniqlik kiritilishi kutilmoqda.

Saylov oldidan tayyorgarlik

Ayni paytda Frantsiyaning oʻzida prezidentlik kampaniyasi boshlangan. Saylovlar 7 oydan soʻng boʻlib oʻtadi. Hozircha Prezidentlikka ehtimoliy nomzodlar sifatida Makronning oʻzini hamda Melanshona va Le Penlarni koʻrsatishmoqda. Shuningdek, jurnalist va siyosatshunos Erik Zemmur nomzodi ham bor. U allaqachon teledebatlarda muntazam qatnashib kelmoqda, lekin u saylov poygasiga qoʻshilganini hali tasdiqlamadi.
Ucheniya Sea Breeze 2021 nachalis s provokatsiy u beregov Krыma - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 05.07.2021
Video
NATO harbiy mashqlari Qrim yaqinida provokatsiyalar bilan boshlandi - video
"Makronning hozirgi tashqi siyosatdagi qadamlari uning mashhurligiga hissa qoʻsha olmadi. Lekin jamoatchilik soʻrovlarida u haligacha peshqadamlik qilib kelmoqda. Mamlakatning koʻplab ichki muammolari bor: koʻp islohotlar oldinga siljimagan. Prezident esa tashqi kuzrlarni maksimum oʻynatishga harakat qilmoqda", – deb tushuntirdi Rossiya Fanlar Akademiyasi Yevropa institutining yetakchi ilmiy xodimi Sergey Fedorov.
Rossiya Xalqaro ishlar kengashi bosh direktori Andrey Kortunov uning fikriga qoʻshilmoqda: "Mamlakat ichki siyosatida deyarli hech narsa oldinga qarab siljimayapti. Bu esa oʻz navbatida muammolarni tashqi siyosatdagi muvaffaqiyatlar bilan qoplashga urinishlarga olib kelmoqda, buyuk davlat maqomi - bu frantsuz saylovchisi uchun qandaydir boʻsh tovush emas".
Esminets VMS SSHA Fitzgerald - Sputnik Oʻzbekiston, 1920, 14.06.2021
Dunyoda
Qora dengizga NATOning ikkita harbiy kemasi kirib keldi
Hozir Parij uchun judayam qulay sharoitdir. "Britaniya ITdan chiqib ketgandan soʻng, Frantsiya Yevropa Ittifoqidagi yagona yadroviy kuch boʻlib turibdi va BMT Xavfsizlik Kengashining Yevropa Ittifoqidagi yagona aʼzosi boʻlib qoldi. Bu esa frantsuz ambitsiyalarini hosil boʻlishiga olib kelmoqda. Makron bezijga maʼlum sharoitlar yuzaga kelsa, Yevropa Ittifoqidagi sheriklarini Frantsiya yadroviy arsenali yordamida himoya qilishi mumkinligini aytmagan.", – deb qoʻshimcha qildi ekspert.
Biroq, Kortunov bir narsaga aminki: munosabatlar keskinlashganiga qaramay, 50 yil oldingi vaziyat takrorlanmaydi va Frantsiya baribir NATOdan chiqmaydi. AQSH Davlat kotibi Entoni Blinken allaqachon Parijga yetib kelgan, Frantsiya elchisi Filipp Etyen esa Vashingtonga qaytib joʻnab ketgan. Bu orada respublikada yetkazilgan zararlarni qolpanishini kutishmoqda, shu jumladan maʼnaviy zararlarni ham.
Yangiliklar lentasi
0
Avval yangilariAvval eskilari
loader
LIVE
Zagolovok otkrыvayemogo materiala